Од петок, 28 август, над Македонија се очекува присуство на сахарска прашина и песок во атмосферата поради што атмосферата може да стане видливо заматена. Zемјата останува под влијание на многу топла воздушна маса. Денеска, 27 август, температурите низ земјата се движат до 39 степени, а за време на викендот, покрај жештината, УХМР најавува и можност за локална нестабилност со пороен дожд, грмежи, засилен ветер и услови за град.
Тоа значи дека последните денови од август нема да донесат само високи температури.
Жештина до 39 степени, но и можност за локални невремиња
Според прогнозата на Управата за хидрометеоролошки работи, денеска времето е сончево и топло, со мала до умерена локална облачност. Минималните температури се во интервал од 13 до 20 степени, додека максималните достигнуваат од 31 до 39 степени. Во Скопје температурата исто така се искачува до околу 39 степени.
За делови од земјата денеска е активно и портокалово предупредување поради исклучително високите температури. Топлото време ќе продолжи и во наредните денови, но викендот носи една важна промена: претпладне се очекува претежно сончево и топло време, додека попладне наместа може да се развие нестабилна облачност. Локално се можни пороен дожд, грмежи, силен ветер и појава на град.
Токму затоа прогнозата за викендот не треба да се чита само како продолжение на топлотниот бран. Високите температури остануваат, но во одредени подрачја атмосферата може за кратко време да стане нестабилна, со нагли и локално поинтензивни процеси.
Од каде доаѓа сахарската прашина?
Сахарската прашина над Балканот не е необична појава. Силните воздушни струења можат да кренат огромни количества ситни минерални честички од пустинските области на Северна Африка и да ги пренесат преку Средоземното Море на растојание од илјадници километри. Сателитските набљудувања на EUMETSAT покажуваат дека ваквите облаци редовно се движат кон јужна и источна Европа, при што можат да ја намалат видливоста и да влијаат врз квалитетот на воздухот.
Транспортот на пустинската прашина се следи и преку Copernicus Atmosphere Monitoring Service – CAMS, кој комбинира сателитски набљудувања и атмосферски модели за да го следи движењето на аеросолите и нивното влијание врз воздухот. Важно е, сепак, да се направи разлика меѓу сахарска прашина во атмосферата и сликата на класична песочна бура: во наши услови почесто станува збор за ситни честички распространети низ различни атмосферски слоеви, а не за густ ѕид од песок над градовите.
Жолтеникаво небо не значи секогаш загадување на површината
Доколку концентрацијата биде доволно висока, небото може да добие млечна или жолтеникава нијанса, сонцето да изгледа побледо, а далечните хоризонти да бидат помалку јасни. Ако дел од честичките се спуштат кон површината, прашината може да се забележи и на автомобили, прозорци и други изложени предмети.
Сепак, присуството на прашина на височина не значи автоматски дека концентрациите на честички на самата површина ќе бидат високи. Тоа зависи од висината на облакот, движењето на воздушните маси и локалните метеоролошки услови. Токму затоа реалната состојба со PM10 и PM2.5 најдобро е да се следи преку државниот систем за мониторинг на квалитетот на воздухот, каде се објавуваат тековните мерења од мерните станици.
Кај повеќето луѓе краткотрајна епизода на сахарска прашина не мора да предизвика посериозни проблеми, особено ако честичките останат во повисоките слоеви на атмосферата. Кога прашината ќе се приближи до површината, почувствителни можат да бидат децата, повозрасните лица и луѓето со респираторни или кардиоваскуларни заболувања. Во такви услови најразумно е да се следат официјалните мерења и да се намали подолгата или поинтензивна физичка активност на отворено кога воздухот е со влошен индекс.
Викенд во кој треба да се следат и небото и термометарот
Последниот августовски викенд, според сегашната слика, ќе биде обележан од две различни атмосферски појави: многу топол воздух и очекувана сахарска прашина, но и можност за попладневни локални невремиња. Тоа е комбинација поради која прогнозата може да се менува и на локално ниво, особено во однос на развојот на нестабилноста.
Затоа, покрај високите температури, во следните денови вреди да се следат и краткорочните предупредувања на УХМР, како и мерењата за квалитетот на воздухот. Сахарската прашина може да му даде необична боја на небото, но вистинскиот белег на крајот од август останува жештината – со можност атмосферата за кратко да покаже и сосема друго лице.
