Руските сили извршија голем комбиниран воздушен напад врз Киев и други украински региони, додека Украина пријави удари врз руска рафинерија во Јарослављ и воен аеродром во Ростов. Така, војната повторно покажа дека воздушниот простор далеку зад фронтот станува главно бојно поле – со цивилни последици, енергетски ризици и сè помал простор за дипломатски сигнали.
Според украинските власти, во Киев се повредени 18 лица, меѓу кои и две деца. Асошиејтед прес известува за најмалку 19 повредени во Киевскиот регион, додека украинските служби пријавиле штети на повеќе од десет локации во градот и на десетици места во пошироката област. Бројките се прелиминарни и може да се менуваат со продолжувањето на проценката на штетите.
Киев повторно цел на балистички ракети и дронови
Нападот бил изведен со комбинација од балистички и крстосувачки ракети, противбродски ракети „Оникс“, беспилотни летала и мамки. Украинските воздухопловни сили соопштија дека пресретнале или неутрализирале 131 воздушна цел, но не наведоа колку од балистичките ракети биле соборени.
Во главниот град биле оштетени станбена зграда, магацински простории и објект во близина на бензинска пумпа. Најголем дел од повредените, според извештаите, се наоѓале во оштетена 16-катница. Во делови од Киев привремено било нарушено и водоснабдувањето на левиот брег на Днепар.
Нападите не се ограничиле само на главниот град. Во Одеса биле повредени шест до седум лица, меѓу кои и деца, а биле оштетени станбени објекти. Во Запорожје ракетен удар предизвикал пожар во индустриски објект, со тројца повредени. Киев и Одеса се соочиле и со последици врз цивилната инфраструктура, што ја зголемува загриженоста за отпорноста на градовите во пресрет на зимата.
Украински одговор врз рафинерија и воен аеродром
Во истата ноќ Украина соопшти дека извршила операции врз цели во Русија. Според претседателот Володимир Зеленски, погодена била рафинеријата во Јарослављ, при што избувнал пожар кој подоцна бил изгаснат. Рускиот регионален гувернер потврди дека објектот бил оштетен, но обемот на штетата не е независно утврден.
Украинската страна соопшти и дека бил погоден воен аеродром во Ростов. Асошиејтед прес, повикувајќи се на изјави од Киев, наведува оштетување на еден авион „Ан-12“, два авиона „Ан-26“ и три хеликоптери. Овие податоци доаѓаат од украински извори и, како и кај повеќето воени тврдења, треба да се читаат со претпазливост додека не бидат потврдени со независни снимки или сателитски анализи.
Изборот на цели ја открива логиката на украинската стратегија: со беспилотни летала да се погоди инфраструктурата што ја поддржува руската воена машина – рафинерии, складишта, аеродроми и логистички јазли. Ударот врз рафинерија не е само симболичен. Тој може да влијае врз производството и дистрибуцијата на гориво, иако вистинскиот ефект зависи од оштетените постројки, резервите и можноста производството брзо да се пренасочи.
Одговор на напад или нова фаза на стратегијата?
Руското Министерство за одбрана соопшти дека руските сили погодиле индустриски, енергетски и транспортни објекти што ги користи украинската воена инфраструктура. Киев, пак, тврди дека руските напади погодиле цивилни и енергетски објекти. Овие спротивставени наративи се дел од информациската војна, но последиците врз станбените згради и цивилното население се реални, без оглед на тоа како страните ги опишуваат целите.
Новата размена покажува дека границата меѓу фронтот и заднината станува сè понејасна. Москва се обидува со масовни воздушни бранови да го оптовари украинскиот систем за противвоздушна одбрана и да изврши притисок врз енергетските капацитети. Киев, со подолг досег на дроновите, настојува да покаже дека руската територија и руската индустрија не се недостижни.
Дипломатијата повторно зад воената динамика
Нападите се случуваат во момент кога напорите за прекин на војната се заглавени. Американскиот претседател Доналд Трамп претходно тврдеше дека Русија и Украина се согласиле да не ја напаѓаат енергетската инфраструктура, но Зеленски даде до знаење дека Киев не смета оти постои формален договор без јасни и заемно почитувани услови.
Токму тука се гледа најголемиот политички парадокс. Додека дипломатите зборуваат за примирје, воените структури се обидуваат да создадат подобра преговарачка позиција со нови удари. Секоја погодена рафинерија, секоја оштетена станбена зграда и секој недостиг на пресретнувачи ја намалуваат довербата неопходна за каков било договор.
За цивилите, ова не е апстрактна геополитичка игра. Тоа се ноќи во засолништа, прекини на вода и струја, оштетени домови и страв дека следниот воздушен аларм ќе биде посериозен од претходниот. За воените планери, пак, станува збор за трка меѓу количеството дронови и ракетни системи, производството на гориво и способноста да се заштитат критичните објекти.
Што може да следи?
Најверојатното сценарио е продолжување на заемните удари врз инфраструктурата, особено врз енергетски и логистички цели. Русија може да го зголеми притисокот врз украинската противвоздушна одбрана, а Украина да продолжи со операции против рафинерии и воени аеродроми во руската заднина.
Долгорочниот ефект нема да се мери само со бројот на погодени цели. Клучни ќе бидат способноста на Украина да го одржи воздушниот штит, можноста на Русија да ги обновува оштетените капацитети и подготвеноста на меѓународните партнери да го претворат политичкиот притисок во конкретна дипломатска понуда.
Дотогаш Киев и руските градови остануваат во опасната логика на одмазда: едниот напад создава услови за следниот, а секоја нова ноќ на ракети и дронови го оддалечува моментот во кој оружјето ќе замолкне.
