Растот на БДП е добра вест – но вистинскиот тест е дали бројките ќе стигнат до животот

Вистинското прашање е постаро од секоја табела: дали бројките конечно ќе стигнат до животот?

Македонија повторно доби економска бројка што Владата ја претставува како доказ за движење напред: раст на БДП, пораст на индустриското производство и зголемен број вработени. Во земја во која граѓаните секојдневно мерат по цени, плати, сметки и неизвесност, ваквата статистика не е безначајна. Но не е ниту доволна сама по себе. Бројката станува политички силна само ако зад неа има траен економски правец, поголема продуктивност и реално подобрување на стандардот.

Премиерот Христијан Мицкоски денеска се повика на податоци од Евростат и од Државниот завод за статистика, наведувајќи дека Македонија е меѓу првите пет земји во Европа според растот на бруто-домашниот производ. Според ДЗС, БДП во првото тримесечје од годинава пораснал за 3,1% во однос на истиот период лани, додека сезонски и календарски прилагодената стапка изнесува 3,3%.

Бројката е позитивна, но не смее да стане самодоволна

Економскиот раст од 3,1% е добар сигнал, особено во европско опкружување во кое растот е слаб и внимателно се мери. Евростат во мај објави дека во првото тримесечје од годинава сезонски прилагодениот БДП пораснал за 0,1% во еврозоната и за 0,2% во ЕУ во споредба со претходното тримесечје, а на годишно ниво за 0,8% во еврозоната и 1,0% во ЕУ. Во таква рамка македонскиот раст изгледа видливо подобро.

Но тука почнува посериозното прашање. Земја со понизок доход мора да расте побрзо од богатите европски економии ако сака да ја намалува разликата, а не само да ја одржува. Затоа податокот за раст треба да се чита со трезвеност: тој е охрабрување, но не и доказ дека стандардот автоматски се подобрил. Паноптикум веќе пишуваше за оваа разлика меѓу статистички раст и животниот стандард во анализата „Македонската економија меѓу нискиот стандард и европските споредби“.

Прочитај и за ... >>  Жешко претпладне, немирно попладне: Македонија влегува во јуни што не мирува

Индустријата покажува движење, но трендот мора да се потврди

Втората бројка на која се повика премиерот е индустриското производство. Според индикаторите на ДЗС за индустријата, индустриското производство во април годинава е зголемено за 7,6% во однос на април 2025. година. Тоа е важен податок затоа што растот на БДП е многу посилен кога зад него стои производство, а не само потрошувачка, задолжување или административен ефект

Сепак, индустрискиот раст во еден месец не е доволен за голем заклучок. Вистинскиот тест е дали позитивното движење ќе се задржи низ повеќе месеци и дали ќе премине во нови извозни капацитети, подобра технолошка структура, повисока додадена вредност и подобро платени работни места. Индустријата не е само статистичка рубрика; таа е прашање на тоа дали земјата произведува нешто што светот сака да го купи.

Вработеноста како политичка порака и како човечка мерка

Мицкоски наведе и дека бројот на вработени се зголемил во првите 21 месец од работењето на Владата, споредувајќи ја состојбата од крајот на јуни 2024. година со март 2026. Во медиумските извештаи се пренесува неговата процена дека станува збор за околу 16.000 до 17.000 нови работни места.

Оваа бројка има политичка тежина, но за граѓанинот поважна е нејзината содржина: какви работни места се отвораат, со какви плати, во кои сектори, со каква сигурност и со каков простор за напредување. Македонија не може да се задоволи само со број на работни места ако тие не ја менуваат економската судбина на семејствата. Работно место со ниска плата не е развојна победа; тоа е само одложена социјална криза.

Прочитај и за ... >>  Стабилен економски развој наспроти криза: разликата меѓу држава што гради и држава што гаси пожари

Политиката ќе сака аплауз, економијата бара доказ

Очекувано, Владата ќе се обиде овие податоци да ги претвори во политички капитал. И има право да посочи позитивни економски сигнали. Но јавноста има исто толку право да праша што стои зад нив: дали растот е потпрен на продуктивност или на потрошувачка, дали инвестициите се доволно силни, дали извозот ја следи приказната, дали долгот е под контрола и дали платите растат повеќе од трошоците.

Токму тука економската вест станува уреднички важна. Не затоа што бројките се безвредни, туку затоа што бројките лесно се претвораат во партиска сценографија. Во економијата и политиката најопасно е кога табелата станува замена за разговорот за животот. БДП може да расте, а довербата да стагнира. Индустријата може да покаже скок, а работникот да не почувствува сигурност. Владата може да има аргумент, но граѓанинот бара искуство.

Добра вест што допрва треба да се докаже

Македонија има потреба од добри економски вести. Има потреба од раст, од индустрија, од инвестиции, од работа и од подолга развојна самодоверба. Затоа растот на БДП не треба да се омаловажува. Но не треба ни да се слави како завршена работа.

Ако е ова почеток на подолг тренд, тогаш Владата ќе мора да покаже повеќе од прес-конференција: индустриска политика, контрола на долгот, реална поддршка за продуктивни компании, подобра јавна администрација, правна сигурност и инвестиции што создаваат знаење, а не само статистички ефект. Во спротивно, бројките ќе останат тоа што често биле во македонската политика – добар наслов за еден ден и недоволен одговор за следното утро.

За авторот: Паноптикум деск



За повеќе написи од авторот кликни тука.

ДО СИТЕ АКТУЕЛНОСТИ ВО „ШТО ИМА НОВО?“