Рускиот претседател Владимир Путин во Кремљ ги прими американските пратеници Стив Виткоф и Џаред Кушнер, кои во Москва пристигнаа со нов предлог на американскиот претседател Доналд Трамп за завршување на војната во Украина. Средбата доаѓа во момент кога дипломатскиот процес повторно се обидува да добие простор, а Москва и Киев паралелно најавија ограничување на нападите врз главните градови за време на американската мисија.
Путин нареди руските сили три дена да не изведуваат напади врз Киев, додека украинскиот претседател Володимир Зеленски соопшти дека Украина е подготвена да се воздржи од напади врз Москва до понеделник. Тоа е важен сигнал за самите разговори, но не е општо примирје: ограничувањето се однесува на двата главни града, а не на целиот фронт или на сите воени операции.
Тридневната пауза е дипломатски простор, не крај на борбите
Одлуката на Москва беше соопштена непосредно пред разговорите со американската делегација. Портпаролот на Кремљ Дмитриј Песков изјави дека Путин наредил три дена да нема напади врз Киев, во врска со планираната посета на Виткоф и Кушнер на украинскиот главен град. Зеленски, од своја страна, рече дека Украина е подготвена во истиот период да се воздржи од удари врз Москва и дека очекува реципрочен чекор од Русија. Reuters наведува дека двете страни понудиле ограничување на нападите додека траат дипломатските контакти.
Токму тука е и границата на сегашниот сигнал. Тридневната тишина над Киев и Москва не значи прекин на војната, ниту договор за запирање на борбите на копно. Денот пред средбата беше обележан со нови руски напади врз Украина, а Associated Press објави дека во напад врз индустриски објект во Днепропетровската област загинале пет лица. Украинските власти исто така соопштија за напади во близина на Киев и Бориспил, додека руската страна пријави украински беспилотни летала над своја територија.
Трамп испрати нов предлог, но неговата содржина не е јавна
Виткоф и Кушнер пристигнаа во Москва како дел од нов обид на администрацијата на Доналд Трамп да го придвижи процесот што со месеци не донесе решавачки пробив. Трамп претходно најави дека двајцата носат конкретен предлог за завршување на војната, но деталите за него не се објавени. Оттука, засега не е познато дали американската иницијатива содржи нов модел за прекин на огнот, територијален компромис, безбедносни гаранции или комбинација од повеќе елементи.
Она што е познато е дека растојанието меѓу руската и украинската позиција останува големо. Кремљ и натаму стои зад барањето Украина да се откаже од членство во НАТО и да прифати руска контрола врз целата територија на четирите украински региони што Москва ги прогласи за анектирани – вклучувајќи и области што руските сили во моментов не ги контролираат. Киев ги отфрла овие услови и инсистира дека не може да се согласи на правно признавање на анексијата или на повлекување од територии што ги држи.
Во таа смисла, самото обновување на контактите не треба да се меша со приближување на позициите. Дипломатијата повторно е активна, но прашањата за територијата, идниот безбедносен статус на Украина и условите за траен прекин на огнот остануваат нерешени.
Поздрави меѓу Путин и Трамп, но без објавен пробив
Почетокот на средбата во Кремљ имаше видливо помирлив дипломатски тон. Путин побара од Виткоф и Кушнер да му ги пренесат неговите поздрави и благодарност до Трамп, а Виткоф, според Reuters, исто така му пренел на Путин поздрави од американскиот претседател. Рускиот претседател оцени дека директните контакти меѓу Москва и Вашингтон се корисни и дека руската страна може да работи со двајцата американски посредници.
Тоа е дипломатски јазик што покажува дека каналот меѓу Кремљ и Белата куќа останува отворен, но самиот тон не е доказ дека е постигнат договор. Виткоф и Кушнер веќе разговараа со Путин во јануари 2026. година, на средба што траеше околу четири часа. По тие разговори, Москва повторно нагласи дека без решение за територијалното прашање не гледа можност за долгорочен договор, што е забележано и во официјалното соопштение на Кремљ од јануарската средба.
Следната станица е Киев
По Москва Виткоф и Кушнер утре треба да отпатуваат во Киев, каде што се очекува да разговараат со Зеленски и со украинското раководство. Тоа ќе биде нивна прва посета на украинскиот главен град во рамките на овој преговарачки процес и, практично, втората половина од сегашната американска дипломатска мисија.
Вистинската тежина на посетата затоа нема да се мери според протоколарните поздрави во Кремљ, туку според тоа дали истиот американски предлог ќе отвори простор за разговор и во Киев. Во моментот на оваа објава нема официјално соопштен договор од московската средба. Има три дена ограничена тишина над двата главни града и повторно отворен дипломатски канал – мал простор во споредба со размерите на војната, но доволно важен за да покаже дали новата иницијатива ќе стане преговарачки процес или уште една епизода без продолжение.
