Што се одбележува денес
Главен спомен: Светиот маченик Андреј Стратилат и 2.593 маченици со него
Дополнително: Светите маченици Тимотеј, Агапиј и Текла; Преподобен Теофан, нов чудотворец Македонски; Свети Питирим, епископ Великопермски; наоѓање на моштите на Преподобен Генадиј Костромски
Нов календар: 1 септември 2026
Стар календар: 19 август
На 1 септември 2026, вторник, православниот календар го одбележува споменот на Светиот маченик Андреј Стратилат и мачениците што пострадале со него. Според дневниот православен календар на Denovi.mk, датумот одговара на 19 август по стар стил, а за денот не е пропишан пост.
Објаснување за денот
Свети Андреј Стратилат бил римски офицер од Сирија, кој живеел во времето на царот Максимијан. Називот „стратилат“ означува висок воен заповедник. Според житието, Андреј бил таен христијанин и својата вера отворено ја исповедал откако со војниците што ги предводел извојувал победа во борба против Персијците. Неговото житие, објавено во календарскиот запис за Свети Андреј Стратилат, го следи патот од воен заповедник до маченик.
По враќањето во Антиохија бил обвинет дека е христијанин. Подоцна, заедно со војниците што ја прифатиле христијанската вера, се упатил кон Киликија, каде што биле крстени. Прогонството продолжило и во планината Таврос, каде Андреј и неговите сопатници биле убиени додека се молеле. Преданието го зачувало нивниот заеднички спомен како пример за вера што не останала само лична определба, туку станала заедничко сведоштво на цела група луѓе.
Посебно место меѓу денешните спомени има и Преподобен Теофан, кого календарските извори го наведуваат како нов чудотворец Македонски. Роден во Јанина, тој заминал на Света Гора и се замонашил во Дохијарскиот манастир, каде подоцна станал игумен. Потоа се преселил во Верија и Науса, каде што основал монашки обители. Неговото житие во календарот на Denovi.mk го поврзува со монашката традиција на Македонија.
Православниот календар на Бигорскиот манастир за 1 септември го наведува и празнувањето на иконата Патеводителка на Пресвета Богородица, покрај Свети Андреј Стратилат и Преподобен Теофан Македонски. Така, денот во календарот ги спојува маченичкото сведоштво, монашкото подвижништво и почитта кон Пресвета Богородица.
Правило на постот
Не се пости.
На 1 септември 2026 се паѓа вторник и за овој ден календарот не пропишува пост. Истото правило е наведено и во Denovi.mk и во календарот на Бигорскиот манастир.
