Што се одбележува денес
Главен спомен: Свети Мартин Исповедник, епископ Римски.
Дополнително: Свети маченик Ардалион Глумец; светите маченици Антониј, Јован и Евстатиј Литовски; 1000 маченици Персиски и Азат скопец; преподобен Христофор Саваит; Виленска икона на Божјата Мајка; свети Киријак, епископ Ерусалимски.
Нов календар: 27 април 2026.
Стар календар: 14 април.
Објаснување за денот
Во православниот календар денес централно место има споменот на Свети Мартин Исповедник, папа Римски, еден од оние црковни сведоци чиј живот ја покажува тежината на исповедништвото не како збор, туку како издржана верност. Според православниот календар на Denovi.mk, на 27 април 2026 година, односно на 14 април според стариот календар, Црквата го одбележува неговиот спомен заедно со уште неколку маченички и исповеднички имиња.
Свети Мартин станал папа во 649 година, во време на силни богословски судири околу монотелитството. Тој не останал на страна од спорот, туку свикал собор и јавно ја бранел православната вера. Поради тоа бил обвинет, одведен во Цариград, затворан, понижуван и на крај прогонет во Херсон, каде што го завршил земниот живот во 655 година. Во неговиот спомен не се чита само историја на црковен конфликт, туку и сведоштво за совест што не прифаќа да биде скршена од политичка сила.
Денес се споменува и Свети маченик Ардалион Глумец, чиј живот има особена внатрешна драматика. Според житието објавено во православниот календар на Бигорскиот манастир, Ардалион најнапред бил актер кој ги исмевал христијаните играјќи улоги на маченици. Но токму во моментот кога исмевањето требало да биде претстава, тој јавно исповедал дека е христијанин. Таа промена – од сцена кон вистинско сведоштво – го прави неговиот спомен особено силен.
Во истиот ден се спомнуваат и светите маченици Антониј, Јован и Евстатиј Литовски, тројца поранешни незнабошци кои примиле христијанство и пострадале во Вилна во XIV век. Нивниот спомен го проширува значењето на денот: верата овде не е само богословска одбрана, како кај Свети Мартин, туку и личен пресврт, избор и подготвеност да се остане доследен.
Правило на постот
Не се пости.
За 27 април 2026 година, календарските извори го наведуваат денот како ден без пост. Тоа значи дека нема посебно посно правило за верниците, освен личното духовно расудување и благословот од духовник кога постои посебна потреба.
