Подарокот никогаш не е само предмет. Тој е знак дека некој се сетил, дека некој застанал за миг пред твоето постоење и решил да остави нешто од себе кај тебе. Затоа народот одамна рекол: „На подарен коњ забите не му се гледаат“. Не затоа што подарокот не може да биде скромен, туку затоа што неговата вредност не почнува од цената, туку од намерата.
И латинската мудрост го знае тоа: Munerum animus optimus est – најдобар подарок е добрината. Ако во дарот нема добрина, тој лесно станува обврска, покажување, купување наклоност или тивко барање признание. Но кога е даден со чисто срце, и најмалиот дар добива тежина. Затоа друга латинска изрека вели: Dat bene, dat multum, qui dat cum munere vultum – добро дава, многу дава оној што дава со насмевка.
Во македонската народна мисла подарокот често не е материјален. „Децата се дар од Бога на татка си и на мајка си“. „Здравје со пари не се купуа, ами од Бога дар се дава“. „Памети дека секој нов ден Бог ти го дава ко подарок“. Овие изреки ја поместуваат смислата од раката што предава кон животот што веќе ни е даден. Тие нè потсетуваат дека најголемите подароци најчесто не доаѓаат завиткани. Доаѓаат како здив, како утро, како дете, како сила да продолжиш, како човек што останал со тебе кога можел да замине.
Подарувањето е и морален испит. „Подари сиромав, дај Богу на заем“, вели народот. Тоа не е сметка, туку мерка на душата. Богатиот можеш да го развеселиш, но сиромавиот можеш да го исправиш. Дарот тогаш не е украс, туку човечка правда во мала форма.
Има подароци што не се даваат со рака, туку со простување. Холандската изрека вели: „Си подаруваш подарок на себеси кога простуваш“. Тоа е можеби најтешкиот дар, затоа што во него човек се откажува од горчината што ја чува како доказ дека бил повреден. Простувањето не ја брише раната, но ја прекинува нејзината власт.
Затоа не треба да се мисли „на трњето кога ќе добиеш за подарок роза“. Секој дар има своја несовршеност, како што и секој човек ја има. Но ако во него има внимание, нежност или благодарност, тогаш трњето не го поништува цветот.
На крајот, животот можеби навистина е „најубавио и најголемио подарок од сè“. Сè друго е само негово потсетување: подарен збор, подарено време, подарено пријателство, подарена доверба. А човекот најдобро се познава не по тоа што прима, туку по тоа што умее да даде без да го изгуби срцето.
Македонски народни пословици и изреки
Госпо ко подароци ти дал знање и опит со кои совреме ги согледуаш маните на твојто штотуку напраено дело.
Децата се дар од Бога на татка си и на мајка си.
Живеј си ко што си живејш оти живото е најубавио и најголемио подарок од сè.
Здравје со пари не се купуа, ами од Бога дар се дава.
Има убајна што ти иде како подарок.
Кучето му подаруа пријателство на чоек.
Љубовта е најсладок подарок што луѓе го праат горчина.
Мајка ти и татко ти ти подарија да веруаш во себе.
На подарен коњ забите не му се гледаат.
Не мисли на трњето кога ќе добиеш за подарок роза.
Оти силно ги сакаш луѓето, они ти го подаруаат сиот свет.
Памети дека секој нов ден Бог ти го дава ко подарок.
Подари сиромав, дај Богу на заем.
Појди кај сиромав, подари го, а кај богат-поразвесели го.
Тргаш на пат ко да ти е дарен секој чекор кон истражуања, просветлуања и пресметуања, а на крајо на пато си со вистини за она што е.
Чапрашик оди во зборот, ама ќе си го земит дарот.
Ќе му врати ако му призборуа.
Пословици и изреки од народи на светот
Алчноста не е никаков подарок, но завидливоста е многу полоша од неа. (Романска)
Времето е или најдобар подарок или најголем проблем. (Италијанска)
Животот се чува до смрт како бесценет подарок (Германска).
И изгубен ден ни подарува мали радости. (Турска)
И во целосен мрак животот може да е скапоцен подарок. (Англиска)
Животот е подарок, а не обврска. (Индиска)
Какво и да е утрото, тоа секогаш е подарок. (Француска)
Лесно се открива кога е власта подарена, а кога е вистинска. (Чешка)
Неважен е начинот како среќата се добива како подарок што се посакува. (Арапска)
Меѓу најголемите родителски подароци е она што не го направиле за своите деца, а не што направиле. (Англиска)
Нема бесмртност како подарок зашто е неизбежна. (Француска)
Ни од морето не се излегува без подарок. (Хрватска)
Си подаруваш подарок на себеси кога простуваш. (Холандска)
Живеење со благодарност како подарок на добро и оти ништо не е однапред стекнато. (Италијанска)
Исти подароци се самодовербата и миризливата свеќа. (Германска)
Мудоста сосе искуството е една од најголемите подароци за друго поколение. (Шпанска)
Најголем подарок на животот е знаењето зашто те прави среќен и слободен. (Шпанска)
Охрабрувањето е подарок што се докажува со дух, самостојност и надеж за иднината. (Романска)
Примаш и даваш подарок исто како што бараш и смирение. (Српска)
Со човек си што е со тебе како најскапоцен подарок. (Унгарска)
Си подарил на себеси голем подарок оти знаеш што не си и што не сакаш да бидеш. (Хрватска)
Драгоцен подарок е твоето пријателство на некој, а уште подрагоцен е твојата доверба. (Германска)
Латински изреки
Добро дава, многу дава, тој што дава со насмевка. (Dat bene, dat multum, qui dat dat cum munere viltum .)
Мал подарок, мала благодарност. (Vile donum, vilis gracia.)
Не гледај во забите на подарениот коњ. (Equi donati dentes non sunt inspiciendi.)
Најдобар подарок е добрината. (Munerum animus optimus est.)
На подарокот во заби не му се гледа. (Equi donati dentes non inspiciuntur.)
Пријатен е подарокот што доаѓа пред барањето. (Equi donati dentes non sunt inspiciendi.)
