Перпарим Бајрами се изјасни дека не е виновен – продолжува судењето за „Државна лотарија“
Поранешниот генерален директор на „Државна лотарија“, Перпарим Бајрами, за првпат седна на обвинителната клупа по враќањето во земјата и пред Основниот кривичен суд Скопје се изјасни дека не се чувствува виновен за делото што му се става на товар во предметот поврзан со работењето на државното акционерско друштво. Со неговото појавување во судницата се отвора нова фаза во постапката која подолг период се водеше без негово физичко присуство.
Бајрами беше недостапен за македонските органи од декември 2024 година, а на 9. септември 2026. година се пријави за влез во земјата на граничниот премин „Долно Блаце“. По лишувањето од слобода беше спроведен во затворот „Скопје“, каде што ја издржува претходно определената мерка притвор.
Бајрами во судница заедно со Артан Груби и останатите обвинети
Во предметот се опфатени осум лица, меѓу кои поранешниот прв вицепремиер Артан Груби, поранешниот генерален секретар на Владата Методија Димовски и повеќе поранешни членови на органите на „Државна лотарија“. Освен Бајрами, обвинети се и Скендер Мехмети, Бојан Јанев, Фатмир Рамадановски, Александар Димитриоски и Башким Авди. Повеќето од обвинетите на претходните рочишта се изјаснија дека не се чувствуваат виновни.
И Бајрами и Груби беа недостапни за органите по отворањето на истрагата во декември 2024. година. Груби се врати во земјата во февруари 2026 година и во моментов е под мерка куќен притвор, додека Бајрами се појави на граничниот премин „Блаце“ во септември.
Обвинителството тврди дека штетата изнесува околу 9,7 милиони евра
Еден од клучните елементи во предметот е висината на наводната финансиска штета.
Во почетната фаза се споменуваше износ од околу 507,6 милиони денари, односно приближно 8,2 милиони евра. По дополнително вештачење, обвинителниот предлог бил прецизиран и Обвинителството сега тврди дека на „Државна лотарија“ ѝ била причинета штета од 596.125.511 денари, односно околу 9,7 милиони евра.
Предметот се однесува на набавката на видеолотариски терминали и на одлуките поврзани со самостојно приредување електронски игри на среќа.
Во центарот на случајот – одлуките за електронските игри на среќа
Според обвинителската теза, „Државна лотарија“ немала право самостојно да приредува одреден вид електронски игри на среќа, бидејќи тоа право претходно било внесено како непаричен влог при основањето на „Државна видеолотарија на Република Македонија – Казинос Австрија“. Обвинителството тврди дека Бајрами, како генерален директор и претседател на Управниот одбор, во 2023 година иницирал постапки за самостојно приредување електронски игри на среќа.
Понатаму, според обвинението, информацијата била доставена до Владата, каде што била разгледувана, по што следувале одлуки на органите на компанијата и постапки за јавни набавки. Токму овој синџир на одлучување треба да биде една од централните точки во судењето.
Од „проневера“ до „злоупотреба на службената положба“
Во текот на постапката е направена и промена во правната квалификација на делото. Во истражната фаза дел од осомничените беа опфатени со сомнение за „проневера во службата“. Со поднесувањето на обвинителниот предлог, правната квалификација беше изменета во „злоупотреба на службената положба и овластување“. Обвинителството претходно образложи дека промената е направена врз основа на доказите собрани во текот на истрагата.
Постапката се води по член 353 од Кривичниот законик, а бидејќи е поднесен обвинителен предлог, а не обвинителен акт, предметот се води во скратена постапка.
Обвинителството најави стотици материјални докази
Според досега објавените информации, Обвинителството најави 231 материјален доказ и седум сведоци со кои ќе се обиде да ги поткрепи своите тврдења. Тоа значи дека значаен дел од судската постапка ќе биде посветен на документацијата – договори, одлуки, записници, процедури за јавни набавки и други службени акти. Одбраната, пак, ќе има можност да го оспорува секој од овие докази и да ја доведе во прашање обвинителската конструкција за индивидуалната одговорност на обвинетите.
Судењето сега влегува во суштинската фаза
По појавувањето на Бајрами во судницата, случајот добива поинаква процесна динамика, бидејќи еден од главните обвинети сега лично учествува во постапката. Следните рочишта треба да покажат дали Обвинителството ќе успее да ја докаже врската меѓу одлуките во „Државна лотарија“, постапувањето на владините претставници и финансиската штета која ја наведува во обвинителниот предлог. Одбраната, од своја страна, ќе настојува да покаже дека одлуките биле донесени во рамките на законските и институционалните овластувања или дека не постои индивидуална кривична одговорност на обвинетите.
Бајрами, како и останатите обвинети, има право на презумпција на невиност.
Конечната одлука за тоа дали било сторено кривично дело, дали на „Државна лотарија“ ѝ била причинета штета и кој евентуално е одговорен за неа може да ја донесе единствено судот по целосно изведување и оценување на доказите.
