Октоберфест во Минхен годинава ќе ги пречека посетителите со литарско пиво од 14,80 до 15,90 евра. Просечното поскапување во однос на 2025 година изнесува 2,38 проценти, според официјалниот фестивалски ценовник. Но зад релативно умереното годишно зголемување стои многу поголема историска промена: за четири децении, цената на препознатливата кригла се приближила до петкратно ниво.
Фестивалот ќе се одржи од 19. септември до 4. октомври годинаva, на минхенската Терезиенвизе. Покрај традиционалната возбуда околу отворањето, цените повторно го поставуваат прашањето колку една народна прослава останува достапна за обичниот посетител.
Од 3,20 до 15,61 евра
Според анализата на економистот на „Уникредит“, Андреас Рис, пренесена од „Дојче веле“, просечната цена на литарската кригла, позната како „мас“, годинава изнесува 15,61 евра. Во 1985. година таа чинела околу 6,25 германски марки, односно приближно 3,20 евра по фиксниот курс на конверзија. Анализата се повикува на податоци од минхенската статистичка служба.
Формулацијата „петпати поскапо“ затоа треба да се чита како заокружување. Со наведените износи, денешната цена е околу 4,88 пати поголема, што одговара на номинално зголемување од приближно 388 проценти. Во медиумските извештаи тоа се заокружува на околу 400 проценти.
Исто така, износот од 3,20 евра за 1985. година е валутна конверзија. Тој не ја покажува тогашната куповна моќ изразена во денешни пари.
Поскапување што ја надминува општата инфлација
Во истиот период, според анализата што ја пренесува „Дојче веле“, потрошувачките цени во Германија пораснале за околу 120 проценти. Тоа покажува дека поскапувањето на фестивалското пиво значително го надминало општото зголемување на цените. Дојче веле
Илустративната пресметка е едноставна: доколку почетните 3,20 евра се зголемеле само за 120 проценти, денес би добиле околу 7,04 евра. Просечните 15,61 евра се повеќе од двојно над тој износ.
Оваа пресметка ја покажува разликата меѓу двете движења на цените. За да се утврди колку пивото станало понедостапно за германскиот работник, потребна е и споредба со растот на платите и расположливиот доход. Самата инфлација не го дава целиот одговор.
Кој ја одредува цената?
Цените ги одредуваат угостителите што управуваат со шаторите. Градот Минхен, како организатор, ја проверува нивната разумност преку споредба со големи угостителски објекти во градот. Официјалната страница наведува и исклучок од вообичаениот фестивалски распон: пченичното пиво во „Куфлерс Вајнцелт“ чини 18,40 евра за литар. Октоберфест — цени и начинот на нивно утврдување
Рис го објаснува формирањето на цените преку повеќе фактори: земјоделските приноси, енергијата, платите, трошоците за шаторите и обезбедувањето, но и подготвеноста на посетителите да потрошат. Дојче веле
Економски гледано, посетителот плаќа и за местото, музиката, услугата и доживувањето. Токму таа комбинација им овозможува на големите туристички манифестации да постигнуваат цени што тешко би се одржале во секојдневната потрошувачка.
Сепак, растот на трошоците сам по себе не докажува дека секое поскапување е целосно оправдано. За таква оценка би биле потребни подетални податоци за расходите, приходите и заработката на угостителите.
Бесплатен влез, значителна сметка
Пристапот до главниот фестивалски простор и до шаторите е бесплатен. За историскиот дел „Оиде Визн“ се наплаќа влез од четири евра. Бесплатниот пристап, сепак, не значи и евтина посета кога ќе се додадат пијалаците, храната, превозот и сместувањето. Официјални информации за посетителите
На пример, четворица посетители што ќе нарачаат по една литарска кригла по цена од 15,80 евра ќе платат 63,20 евра само за пивото. Тоа е пресметковен пример, без храна, други нарачки или бакшиш.
За посетител од Македонија, вкупниот буџет е поважен од самата цена на една кригла. Патувањето и ноќевањето мора да се пресметаат одделно, според конкретните датуми и понуди; фестивалскиот ценовник не може да ја покаже конечната цена на престојот.
Колку може да поскапува едно доживување?
Помалото годишно зголемување отвора прашање дали угостителите се приближуваат до границата на подготвеноста на гостите да плаќаат. Рис ја посочува можноста високите цени да почнат да ја ограничуваат побарувачката, но ја претставува како претпоставка, а не како потврден пресврт. ДПА преку „Ди Велт“
Посетителите можат да реагираат на различни начини: да останат пократко, да нарачаат помалку или да намалат други трошоци. Затоа и полните шатори сами по себе не би биле доволен доказ дека поскапувањето нема последици.
Долгорочниот предизвик за Октоберфест е да ја зачува широчината на својата публика. Традицијата ја одржуваат луѓето што се враќаат, семејствата што ја пренесуваат и посетителите што првпат ја откриваат. Кога цената станува главна тема пред отворањето, прашањето веќе ја надминува криглата: колку треба да чини учеството во една народна прослава за таа да остане народна?
