Реконструираниот дел од Аеродромот „Св. Апостол Павле“ во Охрид беше пуштен во употреба, по инвестиција од 2,7 милиони евра на „ТАВ Македонија“. Проектот носи поголем простор за патниците, проширени оперативни капацитети и нова опрема, но и еден необичен слој во изгледот на терминалот – реплики на мозаици од Плаошник и фреска од црквата „Св. Софија“, со кои првата средба на патникот со Охрид започнува уште пред да излезе од аеродромската зграда.
Тоа е можеби и најинтересниот дел од реконструкцијата. Аеродромот останува пред сè функционална инфраструктура, место низ кое треба брзо и безбедно да се минува, но новото уредување се обидува на просторот да му даде локален идентитет. Во ентериерот се вградени реплики на мозаици поврзани со Плаошник и реплика на фреска од „Св. Софија“, така што терминалот добива карактер на мала изложбена точка посветена на културното наследство на Охрид.
Повеќе простор таму каде што патниците најмногу го чувствуваат
Зад визуелната промена стои и сериозна функционална интервенција. Според податоците на „ТАВ Македонија“, просторот за регистрација на патници е проширен од 6 на 8 шалтери и за дополнителни 100 квадратни метри. Зоната за безбедносна контрола и проверка на рачниот багаж е проширена на речиси 200 квадратни метри, просторот кај излезите на повеќе од 350 квадратни метри, а делот за подигање багаж на 230 квадратни метри.
Реконструкцијата опфаќа и административни и помошни простории. Терминалниот простор е зголемен за околу 30% до 40%, додека административниот дел е проширен од 290 на околу 700 квадратни метри. Предвидени се и нови простории за Граничната полиција и Царинската управа, како и поинаква организација на дел од придружните содржини.
Во основата на проектот е едноставна идеја: административните функции да се изместат од просторот што може да им служи на патниците, а терминалот да добие поголем капацитет токму во точките каде што најчесто се создаваат тесни грла – регистрацијата, безбедносната проверка, излезите и багажот. Тоа е поважен показател за вредноста на реконструкцијата од самиот впечаток на „нов аеродром“.
Од Плаошник до пистата – Охрид како дел од аеродромското искуство
Сепак, културниот слој ја издвојува интервенцијата од вообичаено аеродромско реновирање. Плаошник и „Св. Софија“ не се избрани само како декоративни мотиви. Тие припаѓаат на препознатливиот историски и уметнички идентитет на градот, па нивното присуство во терминалот ја менува логиката на просторот: аеродромот не е само врата кон Охрид, туку се обидува да стане првата негова кратка презентација.
Вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски токму овој дел од проектот го опиша како претворање на аеродромот во своевиден „мал музеј“. Формулацијата е амбициозна за еден патнички терминал, но идејата зад неа е јасна – меѓународниот посетител да не влегува во безличен транзитен простор, туку веднаш да добие визуелна најава за местото во кое пристигнал.
Реконструкцијата доаѓа во година на силен раст
Новите капацитети не се отвораат во период на стагнација. Официјалните податоци на „ТАВ“ покажуваат дека јули 2026. бил најуспешниот јули во историјата на охридскиот аеродром, со 52.544 патници и раст од 41,21% во споредба со истиот месец во 2025. година. Од јануари до јули биле опслужени 175.182 патници, што претставува раст од 24,24% на годишно ниво.
На отворањето премиерот Христијан Мицкоски рече дека аеродромот веќе забележал ден со повеќе од 3.000 патници и ден со повеќе од 20 полетувања, а најави и натамошно зголемување на сообраќајот. Последниот детален извештај на „ТАВ“ за јули, објавен пред отворањето, го наведува 26. јули со 2.988 патници како тогашен дневен рекорд, а 20. јули со 22 летови како рекорд според бројот на операции. Станува збор за податоци од различни пресечни датуми, па поновата бројка од отворањето не треба механички да се споредува со јулскиот извештај.
Токму тука реконструкцијата добива поширока смисла. Охридскиот аеродром не треба да биде голем за да биде важен: за туристички регион како охридско-струшкиот повеќе директни врски и подобро организиран терминал можат да значат подолга сезона, полесен пристап за странските гости и поголема вредност за локалната економија. А кога во тие први неколку минути по слетувањето патникот ќе го сретнат и мотивите од Плаошник и „Св. Софија“, инфраструктурата почнува да раскажува нешто и за местото на кое служи.
