Оливер Белопета: јубилејот не е само повод за славење, туку потврда на континуитетот на една фестивалска идеја

OFFest 2026 го најави своето 25. издание, јубилеј што го потврдува местото на фестивалот меѓу најважните музички и културни настани во Македонија. На прес-конференцијата за годинешното издание, директорот на фестивалот Оливер Белопета зборуваше за значењето на четврт век фестивалски континуитет, за програмската филозофија на OFFest и за неговата улога како простор во кој Скопје се поврзува со различни музички култури од светот.

Белопета истакна дека 25. издание не треба да се чита само како свечен јубилеј, туку како доказ дека фестивал со јасен авторски профил, внимателна селекција и верна публика може да опстои и да се развива низ долг период. Според него, OFFest низ годините не бил замислен како уште една концертна програма, туку како фестивал што ја отвора сцената за музики што често не се присутни во главните комерцијални текови, но носат силна уметничка, културна и човечка вредност.

Во таа смисла, јубилејното издание на OFFest е можност за поглед наназад, но и за потврда на неговата актуелност денес. Фестивалот останува препознатлив по програма што ја премостува границата меѓу world music, џез, современи етно-изрази, авторска музика и сценски настапи што ја третираат музиката како културен дијалог, а не само како забава.

Фестивал што ја гради публиката, а не само програмата

Една од клучните пораки во настапот на Белопета беше дека OFFest никогаш не функционирал само како настан што носи познати имиња. Неговата суштина е во создавањето публика што е подготвена да слуша поинаку, да открива нови музички светови и да се сретнува со култури кои не доаѓаат секојдневно до македонската сцена.

Токму затоа, низ годините фестивалот стана важен дел од културниот идентитет на Скопје. Тој не ја следи само логиката на популарноста, туку ја брани идејата дека добрата музичка програма треба да има карактер, концепт и храброст. OFFest ја постави публиката пред уметници и сцени кои доаѓаат од различни делови на светот, често со музика што не може лесно да се смести во една жанровска фиока.

Белопета посочи дека токму оваа отвореност е една од причините поради кои фестивалот трае. OFFest, според неговото објаснување, не се потпира на случајна програмска комбинација, туку на јасна селекција и на препознавање на музичари што носат автентичен израз. Во фестивалската логика на OFFest, важни се и звучната оригиналност и сценската енергија, но и културната приказна што стои зад музиката.

Четврт век културен континуитет во услови што не биле секогаш лесни

Јубилејот од 25 изданија има посебна тежина затоа што културните фестивали во Македонија често функционираат во непредвидливи услови: со финансиски ограничувања, променливи институционални приоритети и сè поголема конкуренција на брзи дигитални содржини. Во таков контекст, континуитетот на OFFest е сам по себе културен факт.

Белопета нагласи дека фестивалот опстанал благодарение на доследноста на неговата концепција и на довербата што со години ја градел кај публиката. Таа доверба, според него, не се создава со една успешна вечер или со едно звучно име, туку со долгогодишна програмска одговорност. OFFest ја навикна публиката дека секое издание носи откривање, а не само повторување на познатото.

Ова е особено важно во време кога музичката понуда е огромна, но вниманието на публиката е сè пократко. OFFest оди спротивно од таа брзина. Тој бара слушање, присуство и љубопитност. Затоа фестивалот има вредност што ја надминува рамката на неколку концертни вечери: тој создава културна меморија.

Скопје како точка на средба со светот

Една од најважните димензии на OFFest е неговата способност да го постави Скопје на мапата на современите светски музички движења. Низ фестивалските изданија, македонската публика имала можност да се сретне со музички традиции, автори и сцени што ретко доаѓаат во регионот. Токму тука се гледа вредноста на фестивалот: тој не ја имитира глобалната сцена, туку ја внесува во локален културен простор.

Белопета говореше за OFFest како за фестивал што ја надминува идејата за жанровска поделба. Во неговиот пристап, музиката е простор во кој можат да се сретнат традицијата и современоста, локалното и глобалното, интимниот авторски израз и колективната енергија на концертот. Тоа е причината поради која OFFest низ годините не бил само фестивал за љубители на еден тип музика, туку за публика што сака да биде изненадена.

Во таа смисла, 25. издание ја потврдува улогата на OFFest како фестивал што ја проширува културната перцепција. Тој не носи само музика од други места, туку носи и други начини на слушање, други ритми, други културни мемории и други естетики.

Програма на Offest 2026

Овогодинешната програма на јубилејното, 25. издание на OFFest 2026 ја задржува препознатливата фестивалска линија: внимателно избрана светска музика, авторски пристап и сцена што ги поврзува различните културни традиции преку современ звук.

Фестивалот ќе се одржи од 3 до 6 јуни 2026 година во Скопје, со концерти во НОБ и МКЦ.

Програмата започнува на 3 јуни со Guitari Baro од Мали/Гвинеја и BCUC од Јужна Африка, продолжува на 4 јуни со норвешките музичари Nils Økland & Sigbjørn Apeland и македонскиот проект Dobrila & Dorian, додека на 5 јуни настапуваат Raül Refree & Maria Mazzotta од Шпанија/Италија и Les Amazones d’Afrique, колектив со силна африканска женска музичка енергија.

Завршната вечер, на 6 јуни во МКЦ, е резервирана за Matchume Zango од Мозамбик, Zawose Queens од Танзанија и документарниот филм „Elis & Tom“ од Бразил.

Со ваквата поставеност, OFFest 2026 не нуди само концертна агенда, туку четиридневно патување низ различни музички континенти – од африкански ритми и нордиска звучна минималност, до медитеранска експресивност, македонска авторска сцена и бразилска музичка меморија.

OFFest како културна вредност, не само како настан

Најважната порака од најавата на јубилејното издание е дека OFFest треба да се разбере како културна вредност што е градена долго време. Во изјавите на Белопета се препознава ставот дека фестивалот не смее да се сведе на календарска ставка или на еднократна концертна програма. Тој е дел од пошироката културна инфраструктура што му дава на градот содржина, препознатливост и контакт со светот.

Таквите фестивали имаат улога што не е секогаш видлива во бројки. Тие образуваат публика, отвораат сцени, создаваат навика за културно присуство и го одржуваат жив интересот за уметнички изрази што не се подредени само на пазарот. Во тоа е и вредноста на OFFest: тој инсистира на музика што има лице, историја, контекст и емоционална длабочина.

Јубилејот, затоа, не е крајна точка. Тој е потврда дека фестивалот има минато, но и причина да продолжи понатаму. OFFest 2026 ја отвора својата 25. приказна како продолжение на една идеја што од Скопје создава место на средба: меѓу музичари и публика, меѓу култури и сцени, меѓу локалната средина и светот.

Јубилеј што ја потсетува јавноста зошто фестивалите се важни

Во време кога културата сè почесто се мери според видливост, кликови и брз медиумски ефект, OFFest останува пример за поинаква логика. Неговата вредност не е само во тоа што носи концерти, туку во тоа што ја чува идејата дека културниот настан може да биде простор на откривање, образование и отвореност.

Белопета, како директор на фестивалот, го постави јубилејот во рамка на континуитет, но и на одговорност. Ако OFFest успеал да трае 25 изданија, тоа значи дека изградил свој јазик, свој критериум и своја публика. А токму тие три работи се најтешко достижни во современата културна продукција.

Со најавата на OFFest 2026, фестивалот уште еднаш ја потврдува својата улога: да биде сцена за музики што доаѓаат од различни светови, но зборуваат на јазик што публиката го препознава преку звук, ритам и присуство. Четврт век подоцна, OFFest останува еден од ретките фестивали што ја брани музиката како културна авантура.