Sпоред најновите проекции на Народната банка, македонската економија треба да продолжи да расте и во 2026. година, но без простор за лесна еуфорија. Растот е тука, банкарскиот систем е стабилен, депозитите и кредитирањето се движат во позитивна насока, но зад бројките стои внимателно предупредување: домашната економија и натаму е изложена на свет во кој цените на енергенсите, храната, трговските текови и геополитичките кризи можат брзо да го променат ритамот.

Советот на Народната банка на седницата одржана денеска ги усвои најновите макроекономски проекции во рамки на Кварталниот извештај. Главната порака е претпазливо оптимистична: БДП се очекува да порасне за 3,5% во 2026 година, а во 2027 година растот да забрза на 3,8%. Истовремено, инфлацијата годинава се проектира околу 4%, со очекување постепено да се намали кон 3% во 2027 година и, на среден рок, да се доближи до историскиот просек од околу 2 проценти.

Раст има, но не е безусловен

Проекцијата за растот на македонската економија се потпира врз умерено сценарио. Тоа значи дека Народната банка не тргнува од претпоставка за драматичен пресврт, туку за постепено смирување на надворешните шокови, нормализирање на снабдувањето со нафта и намалување на ценовните притисоци во втората половина од годината.

Клучниот двигател на растот, според проекциите, ќе бидат инвестициите, особено јавните инфраструктурни проекти, како и постепеното закрепнување на надворешната побарувачка. Тоа е важна нијанса: економијата не се движи само од внатрешна потрошувачка, туку и од тоа колку ќе закрепнат пазарите со кои Македонија тргува и колку стабилни ќе останат европските и глобалните финансиски услови.

Инфлацијата се смирува побавно од посакуваното

Најчувствителната точка останува инфлацијата. Проекцијата од околу 4 проценти за 2026 година покажува дека ценовниот притисок не исчезнува преку ноќ. Храната и енергенсите и понатаму се фактори што ја држат инфлацијата повисоко од комфорната зона, а глобалните ризици ја отежнуваат секоја прецизна прогноза.

Во ваков амбиент, стабилизацијата не е само статистичко прашање. Таа директно се чувствува во семејниот буџет, во цените на основните производи, во трошоците на компаниите и во одлуките за штедење, кредитирање и инвестирање. Затоа пораката од Народната банка е јасна: инфлацијата треба постепено да се намалува, но монетарната политика ќе остане внимателна.

Геополитиката како економски ризик

Во извештајот се посочува дека светската економија се движи кон умерено забавување. По раст од 3,4% во 2025 година, глобалниот раст за 2026 година се очекува да се сведе на околу 3,1%. Најголемиот извор на неизвесност остануваат геополитичките конфликти, особено состојбите на Блискиот Исток, кои влијаат врз цените на примарните производи, енергенсите и меѓународната трговија.

Тоа е оној дел од економијата што често звучи далечно, но брзо станува домашна реалност. Скок на нафтата, прекин во снабдувањето, поскап транспорт или нов бран на увозни цени – сите тие движења лесно се прелеваат во мала и отворена економија како македонската. Затоа растот од 3,5% не треба да се чита како гаранција, туку како проекција што зависи од кревка меѓународна рамнотежа.

Надворешната сметка под притисок, банките стабилни

Народната банка очекува дефицитот на тековната сметка во 2026. година да изнесува околу 5,7% од БДП. Причините главно се поврзуваат со повисокиот увоз на енергенси и со инвестициските активности. На среден рок, сепак, се очекува постепено подобрување, поткрепено со стабилни финансиски приливи и раст на девизните резерви.

Позитивниот дел од сликата доаѓа од банкарскиот сектор. Кредитната активност во првиот квартал од 2026 година бележи годишен раст од 13,1%, а депозитната база продолжува да расте. Тоа упатува на доверба во финансискиот систем, но и на фактот дека банките остануваат еден од главните канали преку кои економијата добива поддршка. За периодот 2027-2028 година се очекува поумерено, но одржливо кредитно темпо од околу 7,4%.

Претпазлив оптимизам, не економска самоувереност

Најновите проекции на Народната банка покажуваат економија што не е во застој, но и не е ослободена од ризици. Растот се темели на инвестиции и инфраструктура, инфлацијата се смирува побавно, а надворешната сметка останува чувствителна на енергенсите и увозот. Затоа ова не е приказна за брз економски пресврт, туку за внимателно движење низ нестабилна глобална сцена.

Во такви услови, најважна останува стабилноста: стабилен девизен курс, внимателна монетарна политика, отпорен банкарски систем и економски раст што ќе биде поддржан од реални инвестиции, а не само од надеж дека кризите ќе се смират сами од себе. Народната банка најавува дека ќе продолжи да ги следи ризиците и, доколку биде потребно, да ги користи расположливите инструменти за зачувување на ценовната и девизната стабилност.