Еден од најпрепознатливите симболи на Брисел Манекен Пис, денеска, 8 септември, беше облечен во традиционална македонска народна носија по повод Денот на независноста и 35 години од референдумот за независност на Македонија. Настанот се одржа во центарот на белгиската престолнина, а македонската носија стана дел од една од најнеобичните и најпознати градски традиции на Брисел.
Официјалната програма на Градот Брисел го вклучи настанот под името „Manneken-Pis and North Macedonia“, со датум 8. септември 2026. година. Градските власти ја негуваат традицијата статуетката да се облекува во посебни костими по повод национални празници, културни настани и значајни меѓународни датуми.
Носија од Кучевиште во една необична светска гардероба
За македонското претставување е избрана традиционална носија од Кучевиште, село во Скопска Црна Гора. Според објавените информации, церемонијата започнала во Градското собрание на Брисел, каде што биле претставени носијата и нејзините обележја. Потоа следувало официјалното предавање на костимот и процесија до фонтаната на Манекен Пис.
На тој начин носијата не беше сведена на сценографија за еднодневна прослава. Таа влегува во официјалната колекција на Манекен Пис – гардероба во која со децении се собираат костими подарувани од држави, градови, организации и културни здруженија од различни делови на светот. Градот Брисел наведува дека новите костими се примаат според формална постапка и по официјалното предавање стануваат дел од збирката на градскиот музеј.
Од локален вез до европска сцена
Токму тука се наоѓа и поширокото значење на денешната слика од Брисел. Македонската народна носија е создадена во средина во која облеката некогаш била и своевиден јазик – по неа можеле да се препознаат крајот, заедницата, возраста, празничната пригода и локалниот естетски код. Кога такво парче традиција ќе се најде во јавниот простор на еден европски град, тоа престанува да биде предмет што го гледаме само во музејска витрина и повторно станува видлив знак на културата од која потекнува.
Манекен Пис е особено погоден за таква симболика. Бронзената фигура е мала, но нејзината културна видливост е огромна. Со векови таа е дел од идентитетот и фолклорот на Брисел, а облекувањето во различни носии постепено се развило во традиција преку која градот им дава простор и на други култури. Повеќе за историјата и правилата на оваа необична практика може да се прочита на официјалната страница на Манекен Пис.
Македонската носија е поврзана токму со прославата на 8 Септември. Дел од медиумите наведуваат и дека ова е прво претставување на Манекен Пис во македонска народна носија.
8 Септември и културната видливост на Македонија
Годинава се навршуваат 35 години од референдумот од 8. септември 1991. година на кој граѓаните се изјаснија за независна и суверена Македонија. Денешното одбележување во Брисел му додаде културна димензија на јубилејот: наместо државниот празник да остане само во протоколарната рамка, во јавниот простор беше претставено нешто што му припаѓа на подлабокото историско паметење – народната носија и нејзиниот препознатлив визуелен јазик.
Тоа е можеби и најинтересниот дел од приказната. Големите градови секојдневно се натпреваруваат за внимание, а националните претставувања лесно исчезнуваат во мноштвото настани. Една носија од Кучевиште, облечена на една од најфотографираните бриселски знаменитости, успева да направи нешто едноставно: да ја постави Македонија пред погледот на луѓето без долг говор и без објаснување.
Кога носијата ќе биде соблечена од Манекен Пис, денот ќе заврши. Таа, сепак, останува во неговата гардероба – како мало, но трајно присуство на македонското културно наследство во една колекција создадена од традиции што пристигнувале во Брисел од целиот свет.
