Македонија за првпат е избрана за членка на Економскиот и социјалниот совет на Обединетите нации – ЕКОСОК, за мандатниот период 2027-2029 година. Кандидатурата доби широка поддршка во Генералното собрание на ОН, со 174 гласа, што претставува значаен дипломатски успех и нов простор за македонско учество во глобалните разговори за економски развој, социјални политики, одржливост, образование, здравство и човекови права.

Ова е вест што лесно може да се потроши како протоколарен триумф. Неколку свечени реченици, неколку политички оценки и настанот веќе се затвора во дневниот циклус. Но суштината е подлабока: Македонија добива место во тело каде што малите држави можат да бидат видливи само ако имаат јасна тема, подготвена позиција и дипломатска упорност. Во меѓународната политика не е доволно да се влезе во салата. Треба да се знае што ќе се каже кога ќе се добие збор.

Што е ЕКОСОК и зошто членството има тежина

ЕКОСОК е еден од главните органи во системот на Обединетите нации и централна платформа за економски, социјални, развојни, хуманитарни, здравствени, образовни и сродни прашања. Советот има 54 членки, а секоја година Генералното собрание избира 18 држави за тригодишен мандат, со географска распределба по регионални групи.

За Македонија ова не е само институционален ред во биографијата на државата. Членството значи можност да се учествува во разговори што директно се поврзани со теми што дома ги чувствуваме секојдневно: сиромаштија, јавни услуги, образование, здравство, демографски притисоци, климатска отпорност, локален развој, дигитална трансформација и управување со јавни пари. Тоа се прашања што не се решаваат со дипломатска фотографија, туку со знаење, координација и долга институционална меморија.

174 гласа како признание, не како крајна цел

Поддршката од 174 држави има политичка тежина затоа што изборот во вакво тело е резултат на дипломатска работа, контакти, доверба и позиционирање во рамките на Обединетите нации. Според меѓународните извештаи за изборот, Македонија е избрана за мандат што почнува на 1 јануари 2027 година, заедно со повеќе други држави во новиот состав на Советот.

Но бројката сама по себе не е политика. Таа е почетен капитал. Ќе вреди онолку колку што Македонија ќе успее да го претвори членството во корисни иницијативи, партнерства, видливост и влијание. Малите држави не победуваат со гласност, туку со доследност. Не со големи декларации, туку со точно избрани теми и со способност да поврзат домашни приоритети со глобалниот јазик на развојот.

Македонија меѓу европската блокада и мултилатералната сцена

Членството во ЕКОСОК доаѓа во момент кога македонската надворешна политика повторно се движи меѓу две спротивни состојби: европски процес оптоварен со условувања и потреба државата да покаже дека не е само предмет на туѓи одлуки, туку и активен учесник во меѓународниот систем. Паноптикум во повеќе наврати го отвораше овој контекст, особено низ анализите за македонскиот европски пат и бугарските условувања и за дипломатскиот простор меѓу Скопје, Софија и Брисел.

ЕКОСОК не ја решава европската блокада, ниту ги заменува тешките билатерални прашања. Но ѝ дава на Македонија друга сцена – сцена на која може да зборува за развој, институции, социјална отпорност, младински политики, јавни финансии и регионална соработка. Тоа е важна разлика. Кога една држава е постојано сведена на спор, таа мора да создава простори во кои ќе биде препознаена и по своите капацитети.

Одржливиот развој како домашен тест

Најголемата можност за Македонија е да не го третира членството како дипломатски украс, туку како работна обврска. ЕКОСОК е силно поврзан со Агендата 2030 и Целите за одржлив развој, кои Обединетите нации ги поставуваат како глобална рамка за борба против сиромаштијата, заштита на планетата и обезбедување достоинствен живот и просперитет. Во македонски услови тоа не е далечна агенда, туку прашање на локални услуги, буџетска одговорност, училишта, здравство, инфраструктура, отпад, вода, воздух и институционална ефикасност.

Токму тука членството може да стане корисно. Паноптикум веќе ја отвори оваа линија преку текстот за ревизорите од регионот, јавните пари и одржливиот развој, каде што јасно се гледа дека глобалните цели се проверуваат дома: во општините, во јавните набавки, во системите што треба да работат и кога нема камери. Ако Македонија сака да биде сериозен член на ЕКОСОК, мора да покаже дека разбира оти одржливиот развој не е фраза за извештаи, туку мерка за тоа дали државата знае да испорача подобар живот.

Од дипломатска чест кон институционална дисциплина

Во македонската политика често се слави самиот влез: во организација, совет, процес, иницијатива. Но вистинската работа почнува по изборот. Членството во ЕКОСОК ќе биде дипломатско признание само ако се претвори во дипломатска дисциплина. Тоа значи подготвени позиции, координација меѓу институциите, компетентни претставници, редовно присуство, иницијативи и способност домашните потреби да се преведат на јазик што го разбира мултилатералниот свет.

Македонија доби место во важен совет. Сега треба да покаже дека знае што да прави со тоа место. Во меѓународната политика признанието е почеток. Вредноста се докажува со работа.