Заштитата на културното наследство, довршувањето на Турскиот театар во Скопје, работата на културно-информативните центри, соработката со УНЕСКО и поинтензивната туристичка промоција се меѓу темите отворени на средбата на министрите Седат Сулејмани и Мехмет Нури Ерсој во Анкара.
Македонија и Турција најавуваат продолжување и проширување на соработката во културата и туризмот, со посебен акцент врз заштитата на културното наследство од османлискиот период. Темата беше дел од разговорите во Анкара меѓу македонскиот министер за култура и туризам Седат Сулејмани и неговиот турски колега Мехмет Нури Ерсој.
ТИКА ќе продолжи со проекти за културното наследство
На средбата била истакната досегашната соработка со Турската агенција за соработка и координација – ТИКА, преку која се реализирани повеќе проекти за непосредна заштита и реставрација на објекти од османлискиот период. Според објавените информации, договорено е во наредниот период да има поддршка од ТИКА и за уште неколку објекти од културното наследство. Засега не се објавени конечниот список на објектите, висината на средствата ниту роковите за реализација, па овие детали допрва треба да бидат конкретизирани.
ТИКА има долгогодишно присуство во Македонија. Агенцијата наведува дека работи во земјата врз основа на протокол за соработка од 2005 година и дека досега реализирала повеќе од илјада проекти и активности во различни области – од образование и здравство до институционален развој, културна соработка и заштита на наследството.
Меѓу позначајните досегашни реставраторски интервенции се и зафати на османлиски споменици во Скопје и во други делови од земјата. ТИКА, меѓу другото, ја реализираше и обемната реставрација и уредување на Султан Муратовата џамија во Скопје.
Турскиот театар повторно на агендата
Една од поважните теми на разговорите била и изградбата на новиот објект на Турскиот театар во Скопје, проект чија реализација трае со години.
Министрите разговарале за актуелните проекти и за можностите за продолжување на активностите поврзани со театарот. Во достапните информации од средбата не е соопштен нов конкретен рок за негово завршување.
Турскиот театар има повеќедецениска традиција и значајно место во културниот живот на турската заедница, но и во пошироката македонска театарска сцена. Неговата институционална историја опфаќа бројни претстави, гостувања и културни размени со театри во Турција и регионот.
Скопје и Истанбул како културни мостови
Сулејмани и Ерсој разговарале и за работата на културно-информативните центри во Скопје и Истанбул.
Намерата, според информациите од средбата, е тие да добијат поактивна улога во претставувањето на уметноста, културното наследство и современото творештво на двете земји. Разгледувани биле и можности за поинтензивна туристичка промоција.
Тоа е важен сегмент бидејќи културната дипломатија не се исцрпува само со реставрација на историски споменици. Изложбите, концертите, театарските гостувања, музејската соработка и размената на уметници можат да создадат многу поширока комуникација меѓу двете општества.
Заеднички иницијативи пред УНЕСКО
Друг сегмент од разговорите била соработката во рамките на УНЕСКО.
Според информациите од средбата, двете земји веќе учествуваат во мултинационални апликации за две добра на нематеријалното културно наследство, а Анкара и Скопје сакаат ваквата соработка да продолжи.
Заедничките кандидатури пред УНЕСКО имаат посебно значење на Балканот, каде што многу традиции, обичаи, занаети, музички форми и гастрономски практики ги надминуваат денешните државни граници. Во тој контекст, мултинационалниот пристап може да го третира наследството како споделена културна вредност, наместо исклучиво како предмет на национално присвојување.
Од заштита на спомениците до туристичка соработка
Во рамките на посетата на Анкара, Сулејмани го посетил и Музејот на анадолските цивилизации и имал средби со претставници од јавниот и политичкиот живот во Турција.
Средбата Сулејмани–Ерсој покажува дека идната соработка е замислена пошироко од реставрацијата на поединечни историски објекти: во неа се вклучени културните институции, театрите, УНЕСКО, културната размена и туристичката промоција.
Клучното прашање сега ќе биде како најавите ќе бидат преточени во конкретни проекти – кои објекти ќе бидат опфатени со новата поддршка на ТИКА, колкави средства ќе бидат обезбедени, кога ќе започнат зафатите и со каква динамика ќе продолжи проектот за Турскиот театар. Токму тие податоци ќе покажат колкав практичен резултат ќе произлезе од договореното во Анкара.
