Денес, 22 септември, со почеток во 18:30 часот, во книжарницата „Антолог“ – Центар ќе биде промовирана книгата „Крунски панагон“ од писателот и режисер Горан Тренчовски. Книгата ќе ја промовира Виолета Танчева-Златева, а одломки пред публиката ќе чита актерот Нино Леви, се наведува во официјалната најава на „Антолог“.
Насловот упатува на книга што тешко се сместува во една вообичаена жанровска преграда. „Крунски панагон“ е составен од 22 хибридни раскази, односно микрофикции во кои раскажувањето се среќава со режисерското чувство за кадар, движење и атмосфера. Мотивите се движат меѓу историјата, преданието, личната и колективната меморија, уметноста и оние човечки ситуации во кои реалното лесно добива облик на алегорија.
Дваесет и две приказни меѓу литературата и филмскиот кадар
Бројот 22 во композицијата на книгата не е случаен. Издавачот го поврзува со 22-те глави на „Апокалипсата“ и со 22-те букви на хебрејската азбука, а истата симболичка линија ја забележува и проф. д-р Мимоза Рајл во својот осврт кон делото. Таквата конструкција не ја претвора книгата во систем од шифри, туку на расказите им дава дополнителна мрежа од асоцијации – од библиските и митските слики до современите искуства на човекот со власта, моралот, паметењето и загубата.
Во освртот за „Крунски панагон“, Рајл посочува на преплетувањето на драмската и филмската уметност во прозата на Тренчовски. Тоа е важна нишка и за читањето на книгата: авторот доаѓа од режијата, па неговата проза често размислува во слики. Просторот, движењето на ликовите, пресекот меѓу една и друга сцена и чувството дека зад видливото постои уште еден план се дел од нејзиниот раскажувачки механизам.
Во книгата се појавуваат балкански и европски простори, историски и легендарни фигури, но и мотиви што се враќаат кон Македонија. Во рецензијата се издвојуваат Дојран, Лихнидос и Астраион, старото име поврзано со Струмица, како точки низ кои Тренчовски ја спојува локалната меморија со поширока културна и митска карта. Наместо историјата да остане само заднина, таа влегува во фикцијата како материјал што повторно се преиспитува.
Автор меѓу книгата, театарот и филмот
Горан Тренчовски дипломирал режија на Академијата за уметности во Нови Сад и во текот на својата работа режирал филмски, телевизиски и театарски проекти. Автор е на повеќе книги од областа на филмот, драмските уметности и сопствената авторска поетика, меѓу кои „Орбис пиктус“, „Поетика на (де)тронизацијата“, „Парс про тото“, „Кино неимар“ и „Тези и аскези“. Неговата работа одамна се движи по границата меѓу различни медиуми, што се препознава и во формата на „Крунски панагон“.
Тренчовски е основач и директор на меѓународниот филмски фестивал „Астерфест“, а неговиот долгометражен филм „Златна петорка“ има меѓународен фестивалски живот и во 2018 година ја доби наградата за најдобар странски долгометражен филм на Cardiff International Film Festival. Неговата авторска биографија последниве години е поврзана со Македонија и Велика Британија.
Промоција со книжевен и актерски глас
За книгата вечерва ќе говори Виолета Танчева-Златева, а избор од расказите ќе интерпретира Нино Леви. Таквата поставеност на промоцијата е блиска до самата природа на книгата: текстот ќе биде претставен и низ критичко читање и низ актерски глас, токму таму каде што прозата на Тренчовски најчесто ја допира сцената.
„Крунски панагон“ му предлага на читателот кратка форма со густа слика – раскази што можат да се читаат одделно, но и како делови од поширок свет во кој филмот, театарот, историјата и литературата постојано си ги разменуваат местата. Вечерашната средба во „Антолог“ е можност тие текстови, барем за миг, да излезат од страницата и да добијат глас пред публика.
