Македонскиот писател за деца Киро Донев е официјално номиниран за Меморијалната награда „Астрид Линдгрен“ за 2027 година, едно од најзначајните меѓународни признанија во литературата за деца и млади. Неговото име е објавено на официјалната листа на Astrid Lindgren Memorial Award (ALMA), на која годинава се наоѓаат 277 кандидати од 80 земји и региони.
Номинацијата е особено значајна за македонската книжевност за деца. Според соопштението на издавачката куќа „Македоника литера“, Донев е првиот македонски писател номиниран за ова високо меѓународно признание. На официјалната листа на кандидати за 2027 година тој е наведен во категоријата автори.
Меѓу 277 кандидати од светот
Меморијалната награда „Астрид Линдгрен“ е воспоставена во 2002 година од шведската влада, а ја администрира Шведскиот совет за уметност. Со награден фонд од пет милиони шведски круни, таа е најголемата награда од овој вид во светот и се доделува за исклучителен придонес во литературата за деца и млади и во поттикнувањето на читањето.
На листата за 2027 година има писатели, илустратори, раскажувачи, промотори на читањето и организации. Од вкупно 277 кандидати, 85 првпат се појавуваат меѓу номинираните. Новиот лауреат ќе биде објавен на 6 април 2027 година, во периодот на Меѓународниот саем на книгата за деца во Болоња.
Номинацијата на Донев доаѓа во момент кога прашањето за меѓународната видливост на македонската книжевност повторно станува актуелно. Како што пишувавме и во текстот за актуелниот миг на македонската книжевност, домашната книжевна продукција често живее потивко од својата реална вредност и потешко стигнува до поширок меѓународен простор.
Киро Донев – повеќе од шест децении со младите читатели
Киро Донев е роден во 1942 година во Моноспитово, Струмичко. Зад себе има повеќедецениско творештво и педесетина книги за деца – романи, раскази, гатанки, повести, пиеси, стихозбирки и сликовници. Пишува и телевизиски и радиодрами, сценарија за телевизиски серии и текстови за најмладите, а составувал и антологии.
Во неговото творештво посебно место имаат хуморот, детската љубопитност, природата и секојдневниот свет гледан од перспектива на детето. Негови книги се објавувани во повеќе изданија, а дел од творештвото е преведено на турски, српски, хрватски, босански, бугарски, унгарски, украински и албански јазик. Изданијата и поновите книги на Донев се претставени и во каталогот на „Македоника литера“.
Таквата долгогодишна врска со младата публика ја поставува номинацијата во поширок контекст. Литературата за деца не е спореден дел од една национална книжевност. Таа често е првото место на кое читателот го запознава јазикот како простор на имагинација, хумор и приказна. Токму на тоа прашање се задржавме и во Panoptikum анализата за македонската литература за деца.
Меѓу признанијата што Донев ги добил во својата кариера се наградата „Ванчо Николески“ на Друштвото на писателите на Македонија, „Гоцева повелба“ и наградата „Мала вила“ на Меѓународниот детски фестивал „Везени мост“ во Тузла. Долг период бил и член на Друштвото на писателите на Македонија.
Номинација преку Институтот за детска книжевност во Белград
Според информацијата на „Македоника литера“, кандидатурата на Киро Донев била поднесена во мај од Институтот за детска книжевност во Белград. Институтот се наоѓа на официјалната листа на организации со право да предлагаат кандидати за ALMA.
Системот на номинации за наградата е ограничен на институции и организации што жирито ги признава како релевантни познавачи на литературата за деца и млади. Кандидатите не се пријавуваат самостојно, а наградата се однесува на целокупното творештво и придонесот на авторот, а не на една книга.
Во таа смисла, номинацијата на Донев е повеќе од уште една ставка во биографијата на еден автор. Таа го внесува неговото повеќедецениско творештво во меѓународен избор во кој се оценуваат некои од најистакнатите современи автори и промотори на читањето. За македонската литература за деца, самото присуство во таков избор отвора простор за нови читатели, преводи и поголема видливост надвор од домашната книжевна сцена.













