Директорот на американската Централна разузнавачка агенција (ЦИА), Џон Ретклиф, вчера пристигна во Москва на ненајавени разговори со руски претставници, објавија повеќе американски медиуми повикувајќи се на извори запознаени со посетата. Засега не е јавно соопштено со кого се сретнал Ретклиф, ниту што точно било на агендата на разговорите.
Посетата првично привлече внимание поради необичното движење на американски воен транспортен авион кон Русија. „Boeing C-17A Globemaster III“ на американските воздухопловни сили полетал од областа на Вашингтон, престојувал во Рига, а потоа слетал на московскиот аеродром „Внуково“. Податоците од следењето на летовите го потврдија движењето на авионот, а во Москва беше забележан и американски дипломатски конвој.
Од мистериозен лет до потврдена посета
Во првите часови по слетувањето немаше официјална информација кој се наоѓа во авионот. Кремљ соопшти дека нема информации за пристигнувањето на американското летало, а ниту Белата куќа, Пентагон и ЦИА веднаш не дадоа јавно објаснување. Подоцна, CBS News објави, повикувајќи се на извори запознаени со ситуацијата, дека Ретклиф се наоѓа во Москва на состаноци.
Axios, повикувајќи се на двајца американски функционери, исто така објави дека директорот на ЦИА отпатувал во руската престолнина за разговори со руски претставници. Според тој медиум, ова е негова прва посета на Москва откако ја презеде функцијата и највисока посета на претставник од американската администрација на Русија од јануари.
Авионот подоцна истиот ден ја напуштил Москва. Она што останува непознато е поважно од самиот лет: институциите во Вашингтон и Москва сè уште не објавија кој бил рускиот соговорник на Ретклиф и кои прашања биле отворени на средбите. Reuters исто така објави дека природата на разговорите и нивните учесници не се јавно откриени.
Разузнавачкиот канал останува отворен
Ненајавената посета добива дополнителна тежина затоа што директните средби меѓу високи американски и руски функционери се ретки по почетокот на руската инвазија на Украина. Сепак, контактите меѓу разузнавачките структури никогаш целосно не исчезнаа. Тие се користеа и за чувствителни прашања за кои класичната дипломатија има ограничен простор, меѓу нив и размените и ослободувањето затвореници.
Ретклиф претходно учествуваше во разговорите поврзани со ослободувањето на американско-руската државјанка Ксенија Карелина во април 2025. година. ЦИА имаше улога и во размената во 2024. година во која беа ослободени новинарот Еван Гершкович и поранешниот американски маринец Пол Вилан.
Последната позната посета на директор на ЦИА на Москва пред Ретклиф беше во ноември 2021. година. Тогаш Вилијам Барнс разговараше со високи руски претставници и директно комуницираше со рускиот претседател Владимир Путин во периодот кога Вашингтон предупредуваше на можноста Русија да започне голема воена операција против Украина. Неколку месеци подоцна почна целосната руска инвазија.
Украина во заднината на разговорите, но без потврдена агенда
Посетата се случува додека американските обиди за посредување околу војната во Украина се соочуваат со сериозни пречки, а Москва и Киев остануваат далеку од договор за клучните политички и безбедносни прашања. Тој контекст неизбежно отвори претпоставки дека Украина е една од темите на разговорите, но таква агенда засега не е официјално потврдена.
Axios објави и дека пред патувањето Вашингтон го известил Киев дека висока американска делегација ќе престојува во Москва и побарал привремено запирање на украинските напади додека делегацијата е таму. Информацијата се повикува на неименуван извор и затоа треба да се третира како медиумски навод, а не како официјално соопштена одлука на американската или украинската страна.
Токму тука е најважната разлика меѓу она што е познато и она што допрва треба да се утврди. Присуството на Ретклиф во Москва е потврдено од повеќе американски медиуми преку свои извори, но содржината на неговата мисија останува затворена. Шпекулациите се движат од Украина и безбедносните односи меѓу САД и Русија до прашања поврзани со затвореници и други чувствителни канали, без доволно факти за која било од тие можности да се претстави како утврдена цел на посетата.
The Washington Post ја опиша посетата како ретка и ненајавена, забележувајќи дека јавните податоци за летот и снимките од дипломатската колона практично ја направиле видлива мисијата што официјално не била најавена. Во дипломатијата на разузнавачките служби и самиот факт дека каналот е отворен понекогаш е информација. Што било кажано преку него во Москва, засега останува зад затворени врати.
