Годишната инфлација во Македонија во август изнесува 2,6%, додека во однос на јули трошоците на животот се зголемиле за 0,4%. Податоците објавени на 7. септември покажуваат дека ценовниот притисок останува далеку под нивоата од инфлацискиот шок во 2022. година, но и дека движењето на цените не е еднакво во сите делови од потрошувачката кошница.
Според податоците на Државниот завод за статистика, индексот на трошоците на животот во август е за 2,6% повисок отколку во август 2025. година, додека цените на мало на годишно ниво се зголемени за 2,3%. На месечно ниво, индексот на цените на мало изнесува 99,8, односно бележи благо намалување.
Инфлацијата останува ниска, но во август повторно се забрза
Стапката од 2,6% е релативно ниска во споредба со претходните години, но август сепак донесе мало забрзување во однос на јули, кога годишната инфлација изнесуваше 2,3%. Според податоците што ги објави министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска, годишната стапка во април изнесувала 5,7%, во мај 4,8%, во јуни 3,4%, а во јули се спуштила на 2,3%.
Тоа значи дека подолгиот тренд е на смирување, иако август покажува дека патеката не мора да биде праволиниска. Владата го толкува сегашното ниво како знак за стабилизирање на економските текови, особено ако се спореди со август 2022. година, кога инфлацијата изнесуваше 16,8%.
За секојдневниот буџет вкупната стапка кажува само дел од приказната. Во август, во однос на јули, храната и безалкохолните пијалаци поскапеле за 0,5 отсто. Значително поголем месечен раст има кај рекреацијата, спортот и културата – 3,1%, како и кај рестораните и услугите за сместување – 2,5%. Трошоците за лична нега, социјална заштита и разновидни стоки и услуги се зголемиле за 0,6%.
На спротивната страна транспортот поевтинил за 0,8%, а облеката и обувките за 0,3%. Токму ваквите разлики објаснуваат зошто официјалната инфлација и личното чувство за поскапувањата не мора секогаш да се движат паралелно: домаќинствата немаат иста структура на трошоци, а производите што се купуваат најчесто имаат поголема тежина во личната перцепција на цените.
Под еврозоната, но европската споредба бара претпазливост
Владата оценува дека Македонија во август е меѓу европските економии со пониска инфлација. Според прелиминарната процена на Евростат за август 2026, годишната инфлација во еврозоната се очекува да изнесува 3,3%, наспроти 2,9% во јули. Енергетската компонента во еврозоната во август има проценет годишен раст од 14,3%.
Во достапната августовска процена на Евростат меѓу членките на еврозоната пониски стапки имаат Естонија со 1,3%, Малта со 1,9% и Финска со 2,4%, додека Франција е на 2,7%, Холандија на 2,8%, Германија и Австрија на 2,9%, а повеќе други економии се над 3%.
Сепак, европската споредба треба да се чита внимателно. Евростат за август во овој момент располага со брзи процени засновани врз хармонизираниот индекс на потрошувачките цени, а целосните податоци за месецот треба да бидат објавени на 17. септември. Македонската стапка од 2,6% е под сегашната процена за еврозоната, но конечна ранг-листа на европските економии е посигурно да се прави кога ќе бидат достапни целосните и методолошки споредливи податоци.
Позитивните сигнали не доаѓаат само од цените
Во пошироката економска слика, Владата го поврзува смирувањето на инфлацијата со растот на економската активност. Бруто-домашниот производ во вториот квартал од 2026. година е зголемен за 4,3% на годишно ниво, а најновите серии за БДП се достапни и во базата МакСтат на Државниот завод за статистика.
Индустриското производство во јули исто така пораснало за 1,3% во однос на истиот месец во 2025 година, а за првите 7 месеци растот изнесува 0,9%. Под површината на вкупната бројка има значителни разлики: преработувачката индустрија во јули пораснала за 3,4%, додека рударството и вадењето камен се намалиле за 5,9%, а снабдувањето со електрична енергија, гас, пареа и климатизација за 19,5%.
Затоа августовските податоци даваат основа да се зборува за постабилна економска слика, но не и за исчезнување на ценовните ризици. Инфлацијата од 2,6% е далеку од двоцифрените стапки од пред четири години и моментално е под проценетата инфлација во еврозоната. За домаќинствата, сепак, следниот поважен тест нема да биде само вкупниот индекс, туку движењето на храната, енергијата, транспортот и услугите – токму таму каде што статистиката најдиректно се претвора во месечен семеен буџет.
