Берлин и Мекленбург-Предна Померанија денес избираат нови покраински парламенти, во гласање што внимателно се следи и на федерално ниво. Резултатите нема директно да одлучуваат за опстанокот на владата во Берлин, но ќе покажат колкава поддршка има ЦДУ на канцеларот Фридрих Мерц во момент кога неговиот политички рејтинг е под силен притисок.
Две германски покраини денес излегуваат на избори што добија значење многу поголемо од регионалната политика. Во Берлин и во Мекленбург-Предна Померанија гласањето траеше до 18 часот, по што се очекуваат првите излезни анкети и проекции.
Иако станува збор за покраински избори, вниманието е насочено и кон германскиот канцелар Фридрих Мерц. Неговата Христијанско-демократска унија – ЦДУ се соочува со слабеење на поддршката во повеќе истражувања, додека АфД и Левица бележат силни резултати во делови од земјата.
Мекленбург: ЦДУ близу опасната граница од пет проценти
Најчувствителна за ЦДУ е ситуацијата во Мекленбург-Предна Померанија. Последната анкета на Forschungsgruppe Wahlen пред изборите ѝ даваше на СПД 37 проценти, на АфД 36, на Левица девет, на ЦДУ шест и на Зелените пет проценти. За партијата на Мерц особено значаен е изборниот праг од 5%. Доколку ЦДУ остане под него, партијата за првпат од основањето на Сојузна Република Германија во 1949 година би останала без претставници во еден покраински парламент.
Таквиот резултат сам по себе не би предизвикал пад на федералната влада, но би можел дополнително да ја засили дебатата во ЦДУ за политичкиот курс и раководството на партијата.
СПД и АфД речиси изедначени
Мекленбург-Предна Померанија со години е силно упориште на Социјалдемократската партија. Според последните предизборни мерења, СПД на покраинската премиерка Мануела Швезиг има минимална предност пред АфД – 37 наспроти 36 проценти. Разликата е во рамки во кои конечниот распоред може значително да зависи од излезноста и од одлуката на неопределените гласачи. Сепак, анкетите претставуваат моментална слика на јавното расположение и не треба да се толкуваат како конечен изборен резултат.
Во Берлин кириите и домувањето во центарот на кампањата
Сосема поинаква е изборната динамика во германскиот главен град. Едно од главните прашања во кампањата во Берлин е домувањето. Огласените кирии речиси двојно се зголемиле од 2014. година, а според проценките на градот, до 2040 година ќе бидат потребни уште околу 211.000 станови. Тоа го претвори прашањето за кириите, изградбата и достапноста на станови во една од централните теми на изборите.
Последната анкета на Forschungsgruppe Wahlen ја поставуваше Левица на 22%, ЦДУ на 20%, АфД на 18%, Зелените на 15% и СПД на 12% проценти. Распределбата покажува фрагментирана политичка сцена во која формирањето мнозинство би можело да бара сложени постизборни коалициски преговори.
Речиси половина од Германците очекуваат Мерц да не ја заврши годината како канцелар
Покраинските избори се одржуваат во период кога личниот рејтинг на Мерц е значително намален. Во истражување на YouGov, 48% од 1.611 испитаници изјавиле дека очекуваат Мерц до крајот на 2026. година повеќе да не биде германски канцелар. Само 31% очекуваат тој да остане на функцијата и по крајот на годината, додека 21% не дале определен одговор. Ова е мерење на очекувањата на испитаниците, а не прогноза дека смена на канцеларот навистина ќе се случи.
Уште понеповолна слика за Мерц покажа одделна анкета на Insa, во која 78% од испитаниците одговориле негативно на прашањето дали тој е „вистинскиот канцелар“, додека 14% одговориле потврдно.
Двете анкети поставувале различни прашања и затоа нивните проценти не треба директно да се споредуваат.
Подемот на АфД ја менува политичката слика
Дополнителен притисок врз традиционалните германски партии создава растечката поддршка за Алтернатива за Германија – АфД, особено во источните покраини.
Партијата претходно оствари силен резултат во Саксонија-Анхалт, а во Мекленбург-Предна Померанија последните анкети ја поставуваат речиси изедначена со СПД. Истовремено, главните германски партии и натаму одбиваат коалициска соработка со АфД, па бројот на партии што ќе го поминат изборниот праг може значително да влијае врз можните постизборни мнозинства.
ЦДУ формално стои зад Мерц
И покрај слабите анкетни показатели, Мерц засега има јавна поддршка од влијателни функционери во сопствениот политички блок. Осуммина покраински премиери од ЦДУ објавија заедничка изјава во негова поддршка, нагласувајќи дека партијата треба да се концентрира врз политичката работа и обновувањето на довербата, наместо врз внатрешни дебати за лидерството. Поддршка изрази и баварскиот премиер и лидер на ЦСУ, Маркус Зедер. Оттука, исходот на денешните избори може да влијае врз интензитетот на внатрепартиските дебати, но самиот резултат не претставува автоматска одлука за канцеларската функција.
Два регионални избора со пошироко германско значење
Берлин и Мекленбург-Предна Померанија денес избираат свои покраински парламенти, но политичките последици ќе бидат анализирани и на федерално ниво. Во Мекленбург главните прашања се дали ЦДУ ќе го надмине прагот од 5% и каков ќе биде односот меѓу СПД и АфД. Во Берлин, покрај распределбата на политичката поддршка, централни се домувањето, високите кирии и идната урбана политика.
За Мерц и ЦДУ резултатите ќе претставуваат нов показател за расположението на гласачите по претходните регионални избори и во период на политички и економски притисоци. Конечната слика, сепак, ќе биде позната дури по пребројувањето на гласовите. Првите изборни процени се очекуваат по затворањето на гласачките места во 18 часот на 20 септември.
