Вечерва, 22 септември, со почеток во 20:00 часот, во Салонот „19’19“ на Културно-информативниот центар – Скопје ќе се одржи камерниот концерт „Ехо на душата“, со мецосопранот Александра Коцевска и пијанистката и авторка Билјана Петровска. Влезот за концертот е слободен. Актуелната најава за „Ехо на душата“ ги потврдува терминот, местото и изведувачките.
Концертот е замислен како средба на два музички света што на прв поглед припаѓаат на различни традиции: рускиот романтизам на Петар Илич Чајковски и Сергеј Рахмањинов и современиот авторски израз на Билјана Петровска, во кој македонскиот фолклор се појавува како извор на мотиви, атмосфера и ново музичко обликување. Наместо програмата да се движи по една права стилска линија, „Ехо на душата“ ја гради својата целина токму во преминот меѓу нив – од романсата до авторската композиција, од наследената музичка форма до личното читање на традицијата.
Гласот и пијаното како една концертна приказна
Во средиштето на вечерта се гласот и пијаното, камерна поставеност што не остава многу простор за сокривање зад голем ансамбл. Токму затоа ваквата програма зависи од непосредноста на интерпретацијата, од дишењето меѓу вокалната линија и клавирот и од чувството за мера во музика што често се движи меѓу интимност, копнеж, меланхолија и тивка драматика.
Избраните дела на Чајковски и Рахмањинов го носат препознатливиот свет на руската вокална лирика, во кој текстот, мелодијата и пијаното функционираат како една целина. Во втората линија на програмата стојат композициите на Билјана Петровска – музика создадена од авторка која подолг период го истражува односот меѓу класичното музичко образование и македонската фолклорна традиција. Нејзиниот прв авторски албум „Здивот на вечната љубов“, објавен во 2022 година, е инспириран од мелодии и мотиви на македонската народна песна.
Така, „Ехо на душата“ не се поставува само како концерт со две различни групи композиции. Неговата поинтересна точка е обидот тие музички јазици да се слушнат еден покрај друг: романтичарската песна со нејзината силна мелодиска и емоционална структура и современа македонска авторска музика што не го цитира фолклорот како украс, туку тргнува од него кон сопствен звучен простор.
Александра Коцевска – концертна и педагошка траекторија
Александра Коцевска е мецосопран со долгогодишно присуство и во концертната и во педагошката дејност. Дипломирала на Факултетот за музичка уметност во Скопје во класата на проф. Благојче Николовски, а во 2002 година магистрирала по соло пеење во класата на проф. Билјана Јовановска-Јакимовска. Од 2015 година повторно поинтензивно е присутна на концертните сцени, со настапи на „Златна лира“, Денови на македонска музика и во повеќе камерни состави. Нејзината концертна и педагошка работа е забележана и од Сојузот на музичките уметници на Македонија, кој во 2025 година ѝ ја додели наградата „Златна лира“ за исклучителни уметнички остварувања во 2024 година.
Билјана Петровска – од камерното музицирање до авторската музика
Билјана Петровска е магистер по пијано, камерен музичар и автор. Дипломирала на Факултетот за музичка уметност во Скопје во 1997 година, а магистерските студии ги завршила во 2002 година во класата на проф. Евушка Елезовиќ-Трпкова. Нејзината изведувачка работа е поврзана со камерното музицирање и со настапи на фестивалски и концертни сцени во Македонија и странство.
Со авторското творештво, Петровска ја проширува таа изведувачка биографија во друга насока. Нејзиниот албум „Здивот на вечната љубов“ произлегува од интересот за македонската народна песна и за можноста нејзините мотиви да се пресоздаваат со современ музички јазик. Во разговор по повод неговото објавување, Петровска зборува и за својата долгогодишна работа со аранжирање и оркестрација и за постепеното созревање на идејата за авторски композиции инспирирани од македонскиот фолклор. Таа линија е присутна и во програмата на „Ехо на душата“, каде што нејзините дела доаѓаат по циклусот на руски романси и му даваат на концертот локална и авторска перспектива.
Програмата на „Ехо на душата“
Концертната програма опфаќа дванаесет дела за глас и пијано и за соло пијано:
- „Во тишината на темната ноќ“ – Сергеј Рахмањинов
- „Тажна ноќ“ – Сергеј Рахмањинов
- „Безумни ноќи“ – Петар Илич Чајковски
- „Ноќ“ – Петар Илич Чајковски
- „Зад прозорецот се провлекува“ – Петар Илич Чајковски
- „Отворен прозорец“ – Петар Илич Чајковски
- „Во собите веќе светлата згаснуваа“ – Петар Илич Чајковски
- „Седевме заедно јас и ти“ – Петар Илич Чајковски
- „Исчекување“ – Билјана Петровска, соло пијано
- „Ах, Љубов“ – Билјана Петровска
- „Години“ – Билјана Петровска
- „Бајка“ – Билјана Петровска
Програмата е дадена според објавената најава за концертот.
Салонот „19’19“ е еден од препознатливите концертни простори на Културно-информативниот центар – Скопје, институција со повеќедецениско присуство во културниот живот на градот. Во таков простор камерната поставеност на „Ехо на душата“ добива и соодветна мерка: една вокална линија, едно пијано и програма што не се обидува да ја надгласа сопствената тема. Наместо голем сценски гест, вечерта е насочена кон она што камерната музика најдобро го прави – да ја намали дистанцата меѓу изведувачот, делото и слушателот.
„Ехо на душата“ се одржува вечерва, 22 септември, од 20:00 часот во Салонот „19’19“ при КИЦ – Скопје. Влезот е слободен.
