Дојран повторно стана училница во природа. Од 16 до 18 мај, Македонското еколошко друштво го одржа второто издание на „Едукативниот камп Дојран“, како дел од проектот „Заштита и ревитализација на медитеранските влажни зони“ – PROZHUM.
На кампот учествуваа 33 средношколци. Дел од нив биле присутни и на првото издание, додека речиси половина првпат се вклучија во ова теренско едукативно искуство. Наместо класична настава, младите три дена учеа преку набљудување, движење, разговор, лабораториска работа и непосреден допир со живиот свет околу Дојранското Езеро.
Природата како теренска училница
Во текот на кампот, учениците истражуваа различни локалитети во дојранското подрачје и се запознаваа со живеалиштата, видовите и природните процеси што го обликуваат овој простор. Броеја и идентификуваа водни птици, истражуваа водоземци и влекачи, го проучуваа растителниот диверзитет, прибираа примероци од алги и ги анализираа преку лабораториска обработка и микроскопска анализа.
Таквиот пристап ја прави еколошката едукација многу повеќе од лекција. Кога младите сами ќе видат птица, растение, алга или живеалиште, природата престанува да биде апстрактна тема од учебник и станува простор што бара внимание, знаење и грижа.
Младите најдобро учат кога природата им е блиску
Светлана Пејовиќ, раководителка на програмата за еколошка едукација во Македонското еколошко друштво и едукаторка на кампот, посочува дека младите покажуваат голем интерес за животната средина кога знаењето им се пренесува преку соодветни алатки и искуства блиски до нив.
Според неа, ваквите кампови им помагаат на учениците да стекнат нови вештини, да работат тимски, да се социјализираат и да ја развиваат љубопитноста. Најважно, почнуваат да ја гледаат природата не само како околина, туку како простор со суштински вредности. Токму таа промена во погледот – од обично гледање кон внимателно забележување – е првиот чекор кон поодговорен однос.
Зошто токму Дојран?
Дојранското подрачје беше избрано затоа што обединува различни средини важни за еколошка едукација: езеро, влажни живеалишта, богат растителен и животински свет, но и силна врска меѓу природата и локалната традиција.
Данка Узунова, проектна координаторка и орнитолог во Македонското еколошко друштво, го опишува Дојран како вистинска лабораторија на отворено. Дојранското Езеро е Рамсарско подрачје, препознаено според Конвенцијата за водни живеалишта од меѓународна важност, особено како живеалиште за водни птици. На национално ниво, подрачјето има статус и на споменик на природата.
Овде можат да се сретнат значајни видови, меѓу кои и пеликаните, а посебна вредност има историската поврзаност меѓу човекот и природата. Еден од најпрепознатливите примери е традиционалниот риболов со помош на корморани – редок културно-природен белег што го прави Дојран повеќе од езеро: го прави живо сведоштво за тоа како локалната заедница со векови учела да живее со природата, а не само покрај неа.
Дел од поширока медитеранска иницијатива
„Едукативниот камп Дојран“ е дел од проектот „Заштита и ревитализација на медитеранските влажни зони“ – PROZHUM. Според информациите за PROZHUM, проектот е насочен кон зајакнување на капацитетите и влијанието на граѓанските организации за зачувување на влажните живеалишта во јужниот и источниот Медитеран.
Финансиската поддршка е обезбедена преку Француската агенција за развој, а поврзаниот медитерански проект за заштита на влажните живеалишта е поддржан и преку Францускиот фонд за глобална животна средина. Во таков контекст, дојранскиот камп не е само локална едукативна активност, туку дел од поширок напор за зачувување на влажните екосистеми, нивниот биодиверзитет и знаењето што треба да се пренесе на новите генерации.
Кампот покажа дека младите најдобро ја разбираат природата кога имаат можност непосредно да ја истражуваат. Теренската работа, набљудувањето и заедничкото учење создаваат поинаква врска со просторот: не декларативна, туку лична. А кога природата еднаш ќе стане лична, одговорноста кон неа веќе не е туѓа обврска.
