fbpx Прескокни до главната содржина Opens in a new tab

Кој е Давор Мацура – од менувачница до банкарска и трговска империја, па до одземена лиценца на Alta banka

Од менувачница во Земун до банка со милијарди евра актива, стотици маркети и регионални инвестиции - подемот на Давор Мацура траеше помалку од две децении. Сега Alta banka во Србија остана без дозвола за работа, а случајот има директна важност и за Македонија. Приказната веќе не е колку брзо растела Alta, туку колку бил одржлив тој раст.

Името на српскиот бизнисмен Давор Мацура за кратко време стана регионална тема откако Народната банка на Србија ѝ ја одзеде дозволата за работа на Alta banka a.d. Beograd. Зад една банкарска одлука стои многу поголема деловна приказна: мрежа која започнала со менувачница во Земун се проширила во платежните услуги и банкарството, а потоа влегла во малопродажбата, недвижностите и регионалниот финансиски пазар.

Народната банка на Србија соопшти дека дозволата била одземена вчера, по контролни активности и привремена мерка, поради значително влошување на финансиската состојба и ризик за ликвидноста на банката. Управувањето е пренесено на Агенцијата за осигурување депозити, а се отвора постапка за стечај. За осигурените депозити во Србија важи заштита до 50.000 евра по депонент.

Од менувачница во Земун до Alta Group

Деловната патека на Мацура почнува во 2008. година, кога е регистрирана менувачницата „Alta“ во Белград. Во 2014. година претприемачката дејност прераснува во друштво, а две години подоцна компанијата добива дозвола од српската централна банка за платежни услуги. Во 2019. година го добива името Alta Pay Group, а во 2023. година и дозвола за издавање електронски пари. Од април 2025. година компанијата работи како Alta Group.

Овие податоци не произлегуваат само од медиумските профили на Мацура. Во официјалниот извештај доставен до Народната банка на Србија стои дека Alta Group е во стопроцентна сопственост на Давор Мацура и дека на крајот од 2025. година имала 223 вработени.

Пресвртот кон класичното банкарство започнува со влегувањето во тогашната JUBMES banka. Во март 2020. година банката официјално го менува името во ALTA Banka. Според податоците на српската централна банка, непосредно пред одземањето на лиценцата Alta Group била сопственик на 100% од гласачките права, а Давор Мацура бил претседател на Управниот одбор.

Банка што растела брзо – до моментот кога ликвидноста станала проблем

Обемот на Alta banka покажува дека не станува збор за маргинална финансиска институција. Според податоците што ги анализира Forbes Srbija, во летото 2026. година банката била деветта според големината во Србија, со околу 2,9% од пазарот и нето билансна актива од 214,9 милијарди динари, односно приближно 1,84 милијарди евра. Во 2025. година пријавила нето-добивка од околу 11,6 милиони евра и имала 562 вработени.

Токму затоа одлуката за одземање на лиценцата привлече толкаво внимание. Формалното образложение на Народната банка на Србија е јасно: финансиската состојба значително се влошила, постоел ризик од понатамошно влошување на ликвидноста и биле загрозени интересите на депонентите. Централната банка не ја темели одлуката врз медиумските шпекулации за поединечни трансакции, туку врз сопствените контролни активности и условите пропишани со Законот за банки.

Прочитај и за ... >>  Пожари во Европа: Скирос, Халкидики, Далмација и Белгија на иста огнена карта

Тоа е важна разлика. Во јавноста се појавија тврдења и сомневања за движење големи суми кон странство, вклучително и кон правни субјекти во Москва и Скопје. Тие тврдења беа изнесени од белградскиот адвокат Иван Ниниќ и пренесени од повеќе српски медиуми, но не треба да се претставуваат како веќе утврдени факти. Официјалната постапка допрва треба да покаже дали и какви неправилности постоеле.

Од финансии кон супермаркети, недвижности и други компании

Alta одамна не е само банка. Мацура директно или преку компании од групацијата има интереси во повеќе сектори. Forbes Srbija наведува Alta Retail, Alta Group, Alta Holding, Campari International, ABL Solvent и Alta Pass, а преку групацијата се појавуваат и Alta Gold, Alta Leasing и мнозински удел во градежната компанија Procoopac.

Најголемиот исчекор надвор од финансискиот сектор дојде со преземањето на српскиот малопродажен бизнис поврзан со Fortenova. Преку Alta Retail беа преземени компаниите зад мрежите IDEA, Roda и Mercator, како и други поврзани друштва. Според регионалните деловни извештаи, трансакцијата беше затворена во октомври годинава и опфати повеќе од 300 продажни објекти и илјадници вработени.

Паралелно се развиваа проекти во недвижностите и градежништвото, а дел од компаниите на групацијата се појавуваат како инвеститори или сопственици на значаен недвижен имот. Така, приказната за Мацура постепено се претвори од профил на финансиски претприемач во приказна за деловна група со интереси во повеќе гранки на економијата.

Зошто случајот е важен и за Македонија

За македонската јавност темата не е само регионална вест. Alta banka од Белград влезе во сопственичката структура на поранешната Стопанска банка Битола, која денес работи како АЛТА банка АД Битола. Македонската берза моментално ја води институцијата под тоа име, а Давор Мацура е наведен како член на нејзиниот Надзорен одбор.

Во септември 2025. година Комисијата за хартии од вредност издаде дозвола Alta banka a.d. Beograd да даде понуда за преземање на преостанатите акции на тогашната Стопанска банка Битола. Денес токму оваа сопственичка врска го прави развојот на настаните во Србија значаен и за Македонија.

Прочитај и за ... >>  Дата центрите не се само сервери: Македонија во новата трка за дигитална моќ

Одземањето на лиценцата на една банка во Србија само по себе не значи автоматско одземање на дозволата на посебно правно лице што работи во Македонија. Банкарските институции работат според национални лиценци и под надзор на домашниот регулатор. Сепак, состојбата на матичниот или значајниот сопственик неизбежно отвора прашања за сопственоста, капиталната поддршка и идните планови на поврзаната банка. Токму затоа следните официјални информации од македонските регулаторни институции ќе бидат поважни од шпекулациите.

Случајот се надоврзува на поширокото прашање за заштитата на депозитите и стабилноста на банките. Како што покажува и примерот со Alta banka, профитот и брзиот раст не се доволни сами по себе да ја опишат финансиската стабилност. Ликвидноста, изворите на финансирање, поврзаните компании и способноста на банката да ги исполнува обврските во секој момент се подеднакво важни.

Од приказна за успех до прашање за одржливоста

Деловниот подем на Давор Мацура е необичен по својата брзина. Од една менувачница во 2008. година неговата деловна мрежа стигна до платежна институција, банка со милијарди евра актива, стотици супермаркети, недвижности и регионални инвестиции. Дел од српските медиуми со години го поврзуваа тој раст со блискост до политичките структури на тогашната власт, иако нема јавно потврдени податоци дека Мацура бил член на владејачката партија. Таквата политичка близина сама по себе не претставува доказ за незаконско работење.

По 30. октомври 2026. година фокусот веќе не е на тоа колку брзо растела Alta, туку на тоа што стоело зад тој раст и дали финансиската конструкција можела да го издржи. За депонентите тоа е практично прашање за пристапот до нивните пари. За регулаторите е прашање на надзор. За компаниите во групацијата – прашање на финансирање и сопственички врски. А за Македонија, каде името Alta веќе стои на домашна банка, ова е случај што треба да се следи преку официјалните податоци, а не преку претпоставки.

Сличната граница меѓу растот на една финансиска институција и отпорноста на целиот систем ја разгледавме и во анализата за економската отпорност и улогата на финансискиот систем, како и во прегледот на профитите, депозитите и кредитирањето на македонските банки.

За авторот: Горан Димитровски

Основач и извршен директор на Digital Media Creative Pro, со над 20 години искуство во дигитален маркетинг и визуелни комуникации. Специјализиран е за креирање ефикасни дигитални стратегии, проектен менаџмент и дигитализација на процеси во мали и средни компании.

За повеќе написи од авторот кликни тука.

Важна напомена: Сите права се задржани. Не е дозволено какво било преземање, копирање, објавување или преработка на делови или цели содржини од овој портал без претходно одобрение од авторот, редакцијата и/или издавачот. За секоја повреда на авторските и сродните права, Паноптикум го задржува правото да побара надомест и соодветна правна заштита.

Уредничка напомена: Во подготовката на содржината може да се користи дигитална/AI асистенција како помошна алатка за јазична, структурна, истражувачка или визуелна обработка. Финалниот текст е уреднички прегледан и објавен под одговорност на авторот и/или редакцијата. Главната илустрација на написот може да биде фотографија, авторска/архивска слика или AI-генерирана концептуална илустрација создадена за визуелна поддршка на текстот.
ДО СИТЕ НОВИ АКТУЕЛНОСТИ ВО „ШТО ИМА НОВО?“