На старата хартија има слика што денес изгледа речиси неверојатно: млад возач, мало рели возило, скромна опрема и голема амбиција. Божидар Георгиевски во тој веснички исечок не е претставен како ѕвезда, туку како човек кој сам го носи товарот на својот спорт. Токму затоа приказната вреди да се врати.

Македонскиот автомобилизам никогаш не бил спорт на лесна видливост. Немал масовна публика како фудбалот, немал сала што се полни како ракометот, ниту медиумска машинерија што од секој резултат прави спектакл. Во таква средина, еден 23-годишен студент на Вишата економска школа, член на авто-мото клубот „Академик“, станал најдобар македонски автомобилист за 1974. година и, според тогашниот напис, шести на ранг-листата на најдобрите југословенски возачи.

Шампион во спорт без големи рефлектори

Георгиевски возел во категоријата до 785 кубни сантиметри, со „Застава 750“ – автомобил што повеќе личи на симбол на едно време отколку на машина за спортски подвиг. Тоа е важниот детал. Во неговата приказна нема луксуз, нема богата екипа, нема фабричка поддршка. Има сопствено возило, сопствен ризик и упорност што морала да биде поголема од можностите.

Првиот негов настап, според исечокот, бил на релито „Јахорина 74“, натпревар што се бодувал за државното првенство. Таму го освоил шестото место. Не звучи како голема победа ако се чита површно, но за млад македонски автомобилист во тогашната југословенска конкуренција тоа било влегување во простор во кој ретко кој од Македонија воопшто имал шанса да биде забележан.

Балканското рели и пробивот во југословенската елита

На Балканското рели, Георгиевски бил четврти во вкупниот пласман, прв во републичка конкуренција и трет во државното првенство. Тогашниот текст го нарекува првиот Македонец што успеал да се пробие во југословенската автомобилска елита. Денес таа реченица треба да се чита и како спортски факт и како сведоштво за една невидлива борба: да бидеш добар во дисциплина што нема силен систем зад себе.

Таа линија, од ентузијазам до институционален спорт, денес може да се следи преку автомобилистичката федерациска структура во Македонија, преку календарите, клубовите и правилниците што го држат спортот организиран. Авто-мото традицијата, пак, има поширока меѓународна рамка и преку АМСМ и неговите врски со FIA, што покажува дека автомобилската култура кај нас не е само хоби, туку дел од подолга спортска и техничка историја. :contentReference[oaicite:0]{index=0}

Цената на успехот

Најсилниот дел од старата приказна не е пласманот. Тоа е сметката. Георгиевски, според написот, од клубот добил 1.300 динари, а за натпревари потрошил над 30.000. Разликата меѓу тие две бројки е вистинската биографија на многу македонски спортисти: талентот постои, резултатот доаѓа, но патот до него често се плаќа лично.

Тој не се жали со големи зборови. Вели дека се снаоѓа како знае, дека најчесто сам се финансира, а понекогаш му помагаат стопански организации. Во таа реченица има цела епоха. Спортот бил желба, чест и товар во исто време. Слична тивка логика Паноптикум препознава и во други приказни за спортисти кои не доаѓаат од спортови со голема медиумска сцена, како во текстот за Катерина Ацевска и светскиот врв во џиу-џицу.

Од Божидар Георгиевски до современата македонска брзина

Многу подоцна, македонскиот автомобилизам ќе добие нова европска видливост преку Игор Стефановски – Иџе. FIA во 2014. година го истакна неговиот историски успех како прв македонски возач што ја освоил Европската ридска шампионска титула, а потоа неговото име повторно се врзуваше со европскиот автомобилски врв.

Но пред секоја голема европска сцена има мали домашни почетоци. Има клубови, гаражи, патишта, позајмени делови, импровизација и луѓе кои веруваат во спорт што другите едвај го забележуваат. Затоа Божидар Георгиевски не треба да остане само име од пожолтен весник. Тој е дел од македонската спортска меморија – од онаа страна на спортот каде што победата не секогаш значи пехар, туку истрајност.

Зошто оваа мала приказна вреди денес

Во време кога спортот сè повеќе се мери со спонзори, камери и бројки на социјалните мрежи, приказната за Георгиевски враќа една постара и почиста мерка: колку човек е подготвен да вложи во нешто што го сака, и кога речиси никој не гледа. Тоа не е романтизација на сиромашни услови. Напротив, тоа е потсетување дека талентот без поддршка станува лична жртва, а не национална стратегија.

Автомобилизмот е спорт на техника, нерви и дисциплина. Како и пливањето, за кое Паноптикум пишува како за спорт во кој човекот учи да го контролира здивот, и овде победата почнува многу пред стартната линија. Почнува во подготовката, во стравот што мора да се смири, во машината што мора да се познава и во одлуката да продолжиш и кога трошокот е поголем од поддршката.

Затоа ова не е само ретро-запис за еден возач од 1970-тите. Ова е мала, но важна македонска спортска лекција: некои шампиони не стануваат големи затоа што системот ги кренал, туку затоа што не се откажале кога системот бил мал.