Културно лето што не е само календар, туку градска состојба

Битола има посебен однос кон летото. Во овој град културата ретко останува затворена во салите; таа лесно излегува на Широк Сокак, се спушта во старата чаршија, се враќа во Офицерски дом, па повторно се качува кон Хераклеја, како градот да сака да покаже дека сцената не е едно место, туку цела урбана меморија.

Токму во таков амбиент почнува новото издание на Битолското културно лето „БитФест“. Според официјалната најава на Општина Битола, свеченото отворање е вечер во 19:30 часот, во Центарот за култура – Битола, со македонскиот мјузикл „Као какао“. Фестивалот годинава опфаќа драмски, музичко-сценски, изложбени и фолклорни содржини, со програма што ќе се одвива до крајот на август.

„Као какао“ како отворање со препознатлив културен знак

Изборот „БитФест“ да почне со „Као какао“ не е случаен. Мјузиклот е инспириран од музиката на Влатко Стефановски, со љубовна приказна напишана од Венко Андоновски и режија на Дејан Пројковски. Тоа е комбинација што носи повеќе од сценски спектакл: музичка меморија, театарска енергија и обид познатите песни да добијат нов драмски живот пред публика која не доаѓа само да се потсети, туку и да види дали носталгијата може да стане современа форма.

За „Као какао“ веќе пишувавме како за мјузикл што ја враќа музиката на Стефановски во сценски простор, а по премиерните изведби и како за претстава во која старото Скопје, љубовта, младоста и гитарата не се само декор, туку прашање за тоа како ја паметиме сопствената култура. Сега таа приказна добива нова публика во Битола – град што знае да препознае кога еден настан не е само гостување, туку дел од поширока културна линија.

Програма распоредена низ градот

Годинешното битолско културно лето е најавено како програма со настани од повеќе области: драмска дејност, музичко-сценски содржини, изложби, фолклорни манифестации и традиционални фестивали. Тоа се „Илинденски денови“, „Битолино“, „Локум фест“, „Битола отворен град“ и други настани што ја градат летната културна мапа на градот.

Посебно се издвојуваат настапите на националниот ансамбл „Танец“ од Македонија и хрватскиот ансамбл „Ладо“, концертот на Симон Трпчески во Хераклеја, како и јубилејниот концерт на „Фолтин“, со кој официјалната најава го означува затворањето на фестивалот на 29 август.

Локациите се важен дел од приказната. Офицерски дом, Центарот за култура, старата битолска чаршија, Хераклеја и други простори не се само технички точки на програмата. Тие се различни лица на Битола: граѓанската, сценската, археолошката, чаршиската, отворената. Затоа „БитФест“ најдобро се чита како фестивал што ја користи архитектурата на градот како свој природен сценски партнер.

КИЦ Битола првпат како директен организатор

Една од важните новини годинава е улогата на Културниот и информативен центар – Битола, кој првпат се јавува како директен организатор на „БитФест“. Директорот Димитар Михајловски во изјавите за медиумите ја истакна селекцијата и изборот на содржини, како и мотивот на годинешниот плакат – муралот „Битола, бабам Битола“ на академскиот сликар Борко Лазески, кој долги години ја краси големата шалтер сала на битолската Пошта.

Таа врска меѓу фестивалот и муралот е повеќе од визуелен избор. Борко Лазески во битолската културна меморија не е само име на сликар, туку знак за монументална уметност што зборува со јазик на историја, град, народ и простор. Кога еден летен фестивал се повикува на таков мотив, тој всушност кажува дека не сака да биде само редослед на настани, туку културен наратив за градот.

Битола како град што мора да ја брани својата културна густина

„БитФест“ е важен токму затоа што Битола не смее да се сведе на убава фасада, носталгична разгледница или викенд-дестинација. Градот има театарска традиција, музичка меморија, фестивалски нерв, архитектура што бара живот и публика што знае да биде строга кога културата е празна, но благодарна кога е вистинска.

Затоа ова културно лето ќе биде тест не само за бројот на настани, туку за нивната смисла. Добар фестивал не е оној што само го пополнува календарот. Добар фестивал е оној по кој градот не изгледа исто, барем не во очите на луѓето што таа вечер излегле од сала, прошетале низ чаршијата или седнале под отворено небо со чувство дека Битола сè уште има што да каже.