Австралиската асоцијација на дискографската индустрија (ARIA) денеска објави нови правила за музиката создадена со генеративна вештачка интелигенција. Од листата со датум 31. август, која ќе биде објавена на 28. август, целосно ВИ-генерираните снимки нема да бидат подобни за официјалните ARIA топ-листи, додека музиката во која ВИ има помошна улога ќе може да остане во конкуренција ако е делото суштински создадено од луѓе.
Тоа е важна разлика: Австралија не ја забранува ВИ-музиката, ниту нејзиното објавување и слушање. Станува збор за правилата на ARIA за официјалните музички топ-листи – односно за прашањето кога една снимка може да се натпреварува со човечки создадена музика за позиции, признанија и награди.
ВИ може да биде алатка, но не и главниот творец
Новите правила се обидуваат да направат граница што музичката индустрија сè потешко може да ја избегнува. ARIA прави разлика меѓу ВИ-генерирана и ВИ-помогната музика. Кога генеративната технологија ја создава целината или главниот дел од креативните елементи – на пример водечкиот вокал, клучната инструментална изведба или практично целата композиција врз основа на инструкции – снимката влегува во категоријата ВИ-генерирана.
Напротив, кај ВИ-помогнатата музика човечката креативност останува во средиштето: луѓето ги изведуваат главниот вокал и примарните инструменти, а технологијата се користи како дел од продукцискиот процес. Со други зборови, ARIA не се обидува да ја избрка вештачката интелигенција од студиото. Се обидува да утврди кога студиото сè уште има човечки автор.
Австралиските правила се надоврзуваат на принципите што Меѓународната федерација на фонографската индустрија – IFPI ги објави на 30. јули. Според нив, снимка развиена со генеративна ВИ може да биде подобна за официјална топ-листа ако користената технологија е овластена и законска, делото е суштински создадено од луѓе и нема сомневање за манипулација со стримовите или позицијата на листите.
„Like a Prayer“ стана пример што повеќе не можеше да се игнорира
Дебатата во Австралија доби конкретно лице со верзијата на „Like a Prayer“ на Мадона што ја објави австралискиот диџеј и продуцент Џош Фаваз. Песната стана голем радио-хит и се искачи високо на повеќе ARIA листи. На листата за неделата од 24. август таа е на четвртото место меѓу австралиските синглови, со највисока досегашна позиција број 2, а на листата на австралиски денс-синглови е прва.
Прашањето веќе не беше само колку луѓе ја слушаат песната, туку кој – или што – ја создал музиката која ја слушаат. По истражување на австралискиот јавен сервис ABC, Фаваз во јули додаде информации на Spotify дека во снимката се користени генеративно ВИ-создадени вокали и ВИ-тапани. ABC тогаш објави дека песната веќе имала повеќе од 38 милиони преслушувања на Spotify; поновите извештаи ја поставуваат бројката над 48 милиони.
Случајот покажа колку брзо една снимка со значителен генеративен придонес може да стигне од компјутерска продукција до радио, стриминг и официјални листи. Тоа што ВИ може да произведе нешто што публиката сака да го слуша веќе не е теоретско прашање. Прашањето за музичката индустрија е дали таквиот производ треба да биде оценуван според истите критериуми како песната зад која стојат човечки автор, вокалисти, инструменталисти и продуценти.
ARIA ќе може и ретроактивно да интервенира
Новите правила не остануваат само на декларација. Ако ARIA утврди дека одредена снимка не ги исполнува условите, може да одбие нејзино вклучување, да ја отстрани од листите, да ги приспособи позициите на останатите изданија, да повлече акредитации, па дури и да одземе или да побара враќање на признание за освоено прво место. Снимката што е неподобна за листите нема да биде подобна ниту за ARIA награда.
Истовремено, изведувачите и нивните претставници ќе можат да ја оспорат одлуката и да достават докази дека снимката ги исполнува критериумите. Тоа е особено значајно затоа што границата меѓу „создадено со ВИ“ и „создадено со помош на ВИ“ не секогаш ќе биде видлива од конечната снимка.
Токму тука е поширокото значење на австралиската одлука. Досегашната расправа главно се водеше околу авторските права, обучувањето на моделите и можноста ВИ да имитира човечки гласови и стилови. Сега се отвора уште едно поле: институциите кои го мерат музичкиот успех мора да одлучат што воопшто признаваат како дело достојно за официјална топ-листа.
ARIA не прогласува војна на технологијата. Напротив, признава дека ВИ е веќе дел од современото музичко производство. Но со новите правила поставува принцип што веројатно ќе го гледаме сè почесто и во други земји: алгоритмот може да помогне да се создаде хит, но ако ја преземе главната креативна улога, индустријата повеќе не мора да го третира тој хит како човечко музичко достигнување.
