Поранешниот прв вицепремиер Артан Груби пред Основниот кривичен суд Скопје изјави дека не се чувствува виновен за делото што му се става на товар во случајот „Државна лотарија“. На истото рочиште Обвинителството го допрецизираше износот на штетата на околу 9,7 милиони евра, а главната расправа беше одложена откако обвинетиот Башким Авди побара обвинителниот предлог да го добие на албански јазик.
Груби беше спроведен во судот од куќен притвор. Пред судијката Билјана Шуплиновска-Јовевски потврдил дека му е јасно за што е обвинет, а на прашањето дали се чувствува виновен одговорил негативно. Како невини се изјасниле и Методија Димовски и останатите присутни обвинети кои дошле до фазата на изјаснување за вина.
Од околу 8,2 на околу 9,7 милиони евра
Една од поважните новини од денешното рочиште е допрецизирањето на обвинителниот предлог по извршеното вештачење. Според информациите изнесени во судницата, обвинетите сега се товарат за штета од 596.125.511 денари, односно околу 9,7 милиони евра, наместо за претходно наведуваниот износ од околу 8,2 милиони евра. Податокот го пренесуваат повеќе медиуми што го следеа рочиштето.
Основното јавно обвинителство Скопје на 13. август соопшти дека поднело обвинение против осум лица како соизвршители во кривично дело злоупотреба на службената положба и овластување. Во тогашното соопштение на Обвинителството беше наведен износ од 507.632.173 денари, а обвинението се однесува на дејствија во текот на 2023 и 2024 година.
Според обвинителната теза, Државна лотарија немала право самостојно да приредува електронски игри на среќа на видеолотариски терминали бидејќи тоа право во 2013 година го вложила како непаричен влог при основањето на заедничкото друштво со „Касинос Австрија“. Обвинителството тврди дека и покрај тоа биле преземени активности и била спроведена јавна набавка на видеолотариски терминали, со што на акционерското друштво му била нанесена штета. Ова се наводи на обвинението кои допрва треба да бидат докажувани во судската постапка.
Авди побара превод, рочиштето беше одложено
Постапката денеска не стигна подалеку поради барањето на Башким Авди. Тој кажал дека обвинителниот предлог и материјалите не ги добил на албански јазик и побарал документот да му биде доставен на неговиот мајчин јазик. Судот го прифатил барањето и ја одложил главната расправа.
Обвинителот Александар Давчевски оцени дека станува збор за злоупотреба на процесното право, посочувајќи дека на претходното рочиште правните поуки на Авди му биле преведувани. Одбраната, пак, се повикала на законското право на обвинетиот да го користи својот мајчин јазик во постапката. Токму поради тоа судот не навлегуваше во натамошниот тек на расправата додека не биде обезбеден преводот.
Од „проневера“ до „злоупотреба на службената положба“
Случајот во меѓувреме претрпе и значајна правна промена. Кога истрагата беше отворена во декември 2024 година, дел од сомнежите се однесуваа на проневера во службата. Во обвинението поднесено ова лето, меѓутоа, сите осуммина се гонат како соизвршители за злоупотреба на службената положба и овластување.
Обвинителот Даниел Коцев денеска изјави дека правната квалификација била сменета затоа што Обвинителството сметало дека нема обезбедено доволно докази со кои би можело да го докаже кривичното дело проневера во службата. Според него, обвинителите мора да се раководат од дејствијата што можат да ги докажат, а не од висината на предвидената казна. За делото што сега им се става на товар на обвинетите е предвидена значително пониска казна од онаа за првично истражуваната проневера.
Обвинителот ја образложи и одлуката за куќен притвор
По рочиштето повторно беше отворено и прашањето зошто Груби, по враќањето во Македонија, заврши во куќен наместо во затворски притвор. Коцев изјави дека службите во период од околу две години собирале информации поврзани со неговата безбедност и дека до Обвинителството стигнале класифицирани сознанија според кои неговиот живот бил загрозен.
Тоа се надоврзува на официјалното соопштение на Јавното обвинителство од 24 февруари, во кое беше наведено дека МВР и АНБ располагале со сериозни информации според кои во притворското одделение не можела да му се гарантира личната безбедност. Обвинителството тогаш нагласи и дека куќниот притвор со 24-часовен надзор претставува притворска мерка.
Во предметот првообвинет е поранешниот директор на Државна лотарија Перпарим Бајрами, кој и натаму е недостапен за органите на прогонот и кому судот му суди во отсуство. За Груби и останатите обвинети постапката продолжува без пресуда за вина – обвинителните наводи ќе треба да бидат докажани пред суд, а обвинетите ја задржуваат презумпцијата на невиност до правосилна судска одлука.
