Постојат места што на фотографија изгледаат толку совршено што веднаш се јавува сомнеж дека боите се засилени, песокот е дополнително осветлен, а тиркизната вода е резултат на вешт филтер. Аитутаки е едно од ретките места каде што патниците најчесто го кажуваат спротивното – фотографиите не успеваат целосно да го пренесат она што го гледа окото.
Овој мал остров во јужниот дел на Куковите Острови е опкружен со огромна плитка лагуна, распослана во десетици нијанси на сина и зелена боја. Низ неа се расфрлани мали ненаселени островчиња, локално наречени „моту“, со бел песок, кокосови палми и вода низ која понекогаш може да се оди стотици метри.
Аитутаки често се претставува како „најубавиот остров на светот“, како место без змии и како лагуна без ајкули. Првиот опис е прашање на вкус, вториот во голема мера е точен, а третиот бара малку повнимателно објаснување.
Не е класичен атол, туку остров заробен во лагуна
Аитутаки се наоѓа приближно 220 километри северно од Раротонга, главниот остров на архипелагот. Често се нарекува атол, иако попрецизно е да се опише како „речиси атол“. Има поголем вулкански остров, околу кој се развиле корален гребен, огромна лагуна и 15 помали островчиња.
На главниот остров и околу лагуната живеат приближно 1.800 жители. Тоа е доволно за да има мали продавници, сместувачки капацитети, ресторани, локални тури и основни услуги, но премалку за местото да добие чувство на пренатрупан туристички центар.
Официјалната туристичка организација на Куковите Острови ја нарекува лагуната на Аитутаки најубавата во светот. Тоа, секако, не е научна категорија или трајно доделена меѓународна титула, но кога ќе се погледнат нејзината големина, боите и малите острови распослани низ водата, лесно е да се разбере зошто оваа формулација толку долго опстојува.
Дали на Аитутаки навистина нема змии?
За туристите што не ја сакаат помислата на змија скриена под палмовите лисја, веста е добра. На Аитутаки, како и на останатите Кукови Острови, нема постојана популација на копнени змии.
Сепак, тоа не значи дека на ова место никогаш не била забележана ниту една змија. Cook Islands Natural Heritage Trust наведува дека во отворениот Пацифик живее жолтостомачната морска змија. Таа не живее во лагуните или околу коралните гребени, но во неколку исклучително ретки случаи примероци биле исфрлени на плажите на Аитутаки.
Тоа биле поединечни случаи забележани во текот на повеќе децении, а не доказ за локална популација. Затоа туристичкото тврдење дека на островот нема змии е практично точно кога станува збор за секојдневниот престој на копното, но не треба да се претвора во апсолутно биолошко правило.
Ајкули нема – или само не ги гледаме?
Тврдењето дека во водата околу Аитутаки нема ајкули звучи одлично во туристичка реклама, но не е сосема прецизно. Островот се наоѓа среде Тихиот Океан и надвор од заштитената лагуна постои нормален океански екосистем, во кој живеат и ајкули.
Големиот корален гребен претставува природна граница и ги одделува мирните, плитки води на лагуната од отворениот океан. Поради тоа ајкулите многу ретко навлегуваат во деловите во кои се одржуваат туристичките крстарења, пливањето и нуркањето со маска. Но малите гребенски ајкули можат повремено да преминат низ природните премини во гребенот, а во истражувањата на морскиот свет на Аитутаки е заведена и белоперкастата гребенска ајкула.
Поправилно е да се каже дека централната туристичка лагуна е исклучително мирна, дека средбите со ајкули се ретки и дека нападите врз луѓе на Куковите Острови се исклучително невообичаени. Тоа не е исто со тврдењето дека во пошироките води нема ниту една ајкула.
Всушност, поголемо внимание треба да им се посвети на морските струи кај премините кон отворениот океан, на острите корали и на силното тропско сонце. Официјалните препораки предупредуваат дека пливањето и возењето кајак близу отворите во коралниот гребен не треба да се прават без претпазливост.
One Foot Island – островот што стана симбол на лагуната
Најпознатото место во Аитутаки е One Foot Island, мало ненаселено островче во југоисточниот дел од лагуната. Погледнато од воздух, тоа навистина потсетува на отпечаток од стапало, иако локалната легенда за името зборува за татко и син кои бегале од непријателите.
Плитката вода околу островчето е речиси проѕирна, а песочните премини овозможуваат посетителите да одат низ лагуната меѓу различни нијанси на тиркизна боја. Островот има и мала пошта во која туристите традиционално добиваат печат во пасошот, иако пред да го направат тоа треба да проверат дали невообичаениот печат би можел да предизвика проблем при некое идно гранично патување.
Најдобриот начин да се доживее лагуната е целодневно крстарење. Турите најчесто вклучуваат неколку островчиња, пливање, нуркање со маска, посета на One Foot Island и ручек подготвен на бродот или на една од плажите.
Што друго може да се прави на островот?
Аитутаки не е место за патник кој очекува ноќни клубови, големи трговски центри и постојана забава. Неговата привлечност лежи токму во спротивното – бавно движење, малку сообраќај, долги тивки вечери и чувство дека океанот е поважен од распоредот.
Главниот остров може да се истражи со велосипед, скутер или мал изнајмен автомобил. Арутанга е главната населба, а таму се наоѓа и една од најстарите христијански цркви на Куковите Острови. Од највисоката точка Маунгапу, која се издига само околу 124 метри, се отвора широк поглед кон лагуната и малите острови.
Покрај пливањето и нуркањето со маска, популарни се веслањето со кајак, риболовот, нуркањето надвор од гребенот и сурфањето со змеј. Во лагуната може да се забележат џиновски школки, тропски риби и ражи, додека побогатиот корален свет се наоѓа поблиску до надворешната страна на гребенот.
Кога е најдобро да се патува?
Аитутаки има топла тропска клима во текот на целата година. Посувиот и посвеж период трае приближно од април до ноември, со дневни температури околу 25 до 27 степени. Јуни, јули и август се најпопуларни, но тогаш цените обично се повисоки и сместувањето побрзо се пополнува.
Најдобар баланс меѓу пријатно време, топла вода и помал број посетители обично нудат април и мај, како и септември и октомври. Официјалниот туристички водич токму овие месеци ги издвојува по комбинацијата од топло и претежно суво време.
Од декември до март е потопло, повлажно и почести се тропските дождови. Тоа не значи дека врне цел ден, но постои поголем ризик од нестабилно време и тропски циклони. Предноста е што во овој период понекогаш може да се најде поповолно сместување.
Како се стигнува од Македонија?
Патувањето до Аитутаки е долго и бара внимателно поврзување на летовите. Од Македонија нема директна линија до Куковите Острови. Најпрактичната маршрута најчесто води од Скопје преку некој голем европски или блискоисточен аеродром, потоа до Окленд или Сиднеј, а оттаму до Раротонга.
Меѓународни летови до Раротонга има од Окленд, Сиднеј, Бризбејн, Хонолулу и Папете, а во дел од годината и од Крајстчерч. Од Раротонга до Аитутаки лета Air Rarotonga. Летот трае приближно 40 до 50 минути и има повеќе поаѓања дневно.
Постои и организирана еднодневна тура од Раротонга, која ги вклучува повратните летови, трансферот, кратка обиколка на островот, крстарење низ лагуната, ручек и опрема за нуркање. Тоа е добра можност ако времето е ограничено, но за вистински да се почувствува островот подобро е да се остане најмалку три или четири ноќи.
Колку би чинело патувањето?
Аитутаки не е евтина дестинација, особено за патник кој тргнува од Македонија. Најголем дел од буџетот оди за авионските билети. Во зависност од сезоната, маршрутата и времето на резервација, повратното патување од Скопје до Раротонга може да чини приближно од 1.600 до над 2.600 евра по лице.
На тоа треба да се додаде домашниот лет Раротонга – Аитутаки, сместувањето и активностите. Поедноставните бунгалови и апартмани обично започнуваат од околу 120 до 180 евра за ноќ, додека подобрите крајбрежни ресорти можат да чинат 350, 500 или повеќе евра за ноќ. Организираните пакети со три ноќи, повратен домашен лет, трансфери, појадок и крстарење низ лагуната започнуваат од околу 1.445 новозеландски долари по лице во двокреветно сместување.
Реален буџет за патување од Македонија, со неколку дена на Раротонга и најмалку три ноќи на Аитутаки, би бил приближно од 3.000 до 5.500 евра по лице. Луксузното сместување лесно може значително да ја надмине оваа сума. Цените се ориентациски и треба да се проверат за конкретните датуми.
Рај, но не затоа што природата е целосно безопасна
Аитутаки не е посебен затоа што во неговите води магично исчезнале сите животни што можат да ги исплашат туристите. Посебен е затоа што коралниот гребен создал огромен природен базен со мирна, топла и неверојатно чиста вода.
Нема копнени змии, а шансата турист да види ајкула во плиткиот дел на лагуната е многу мала. Но природата не дава апсолутни гаранции, особено не среде Тихиот Океан.
Ако некој сака бескрајна плажа, огромен хотел и програма исполнета од утро до полноќ, веројатно ќе најде попрактична дестинација. Но ако бара место каде што морето изгледа како да свети однатре, а најголемата дневна одлука е на кое мало островче да се застане, Аитутаки навистина може да изгледа како најубавиот остров на светот.
